پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠٥ - شرح و تفسير فرار از مرگ ممكن نيست!

سؤال:

در اين جا سؤالى مطرح شده است و آن اين كه: طبق اخبار زيادى كه از امير مؤمنان على عليه السّلام رسيده آن حضرت هم زمان مرگ خود را به خوبى مى‌دانست، و هم قاتل خود را مى‌شناخت، و در شب شهادت، پيوسته به فرزندانش خبر مى‌داد، و حتى در اثناى همان ماه «رمضان»، كه در آن شهيد شد با تعبيرات مختلفى اشاره به زمان شهادت خود كرد، حتى از روايت معروفى كه در «كافى» نقل شده، بر مى‌آيد كه مرغان خانگى حضرت، نيز خبردار بودند، با اين حال چگونه امام عليه السّلام مى‌فرمايد: كه جز خدا كسى از اجل انسانها با خبر نيست؟ [١].

پاسخ:

بعضى به استناد پاره‌اى از روايات‌ [٢]، معتقدند، حالات معصومين عليهم السّلام و اولياء اللّه مختلف است، گاه به اراده پروردگار همه چيز را مى‌دانند، و گاه به اراده حق، مسائلى از آنها پنهان مى‌شود، حتى ممكن است لحظه‌ها، متفاوت باشد، «يعقوب» پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بوى پيراهن «يوسف» را از فاصله دور (از مصر) شنيد، ولى او را در چاه «كنعان» نزديك خود، نديد! اين احتمال نيز وجود دارد كه آنچه را امام عليه السّلام در بالا مى‌فرمايد: يك قانون كلى درباره اجل و سرآمد زندگى همه انسانها باشد، ولى اين قانون كلى مانند همه قوانين كلى، استثنائاتى دارد، چه مانعى دارد كه بعضى از اولياء اللّه به فرمان خدا و تعليم او، لحظه مرگ خود را بدانند.

در اين جا نكته سوّمى نيز وجود دارد و آن اين كه: علوم معصومين عليهم السّلام‌

[١] «اصول كافى» جلد اوّل باب «ان الأئمه يعلمون متى يموتون» حديث ٤.

[٢] «اصول كافى» جلد اوّل باب «ان الأئمه يعلمون متى يموتون» حديث ٤.