پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٠ - ترجمه

انجام دهنده كار بد از آن كار بدتر» [١].

در ديدگاه اوّل، امام عليه السّلام به نتايج، نظر فرموده است و در ديدگاه دوّم به اسباب و علل. به يقين انجام دهنده كار نيك و بد غالبا آنچه در دل دارد بيش از آن است كه انجام مى‌دهد زيرا اسبابش را فراهم نمى‌بيند. از سوى ديگر نتايج اعمال، ماندگار است در حالى كه اعمال از بين مى‌رود و اين، دليل برترى نتايج از خود اعمال است.

و در همين رابطه، امام عليه السّلام به نكته مهم ديگرى اشاره مى‌كند و مى‌افزايد:

«همه چيز دنيا شنيدنش مهمتر از ديدن آن است در حالى كه همه چيز آخرت، ديدنش از شنيدنش مهمتر است!» (و كلّ شي‌ء من الدّنيا سماعه أعظم من عيانه، و كلّ شي‌ء من الآخرة عيانه أعظم من سماعه).

اين يك واقعيت است كه مواهب مادى همچون سراب است از دور جلوه خاصى دارد ولى هنگامى كه انسان به آن مى‌رسد مطلب ارزشمندى نمى‌يابد، قصرها و كاخ‌ها، ثروت‌ها و قدرت‌ها، لذات و خوشى‌ها همه دورنماى خوبى دارند ولى هنگامى كه انسان به آن مى‌رسد و مشكلات آن را مى‌بيند گاه شديدا وحشت مى‌كند و آرزو مى‌نمايد اى كاش هرگز به آن نرسيده بود.

اين در حالى است كه درباره نعمت‌هاى گسترده خداوند در قيامت مى‌خوانيم: «اعددت لعبادي ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر؛ من براى بندگان خود نعمت‌هايى آماده كرده‌ام كه هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و به فكر انسانى خطور نكرده است» [٢]. حتى گاه لذاتى را كه انسان در لحظات خاصى از مناجات پروردگار و احساس قرب او در اين دنيا پيدا مى‌كند مى‌بيند با هيچ زبان و بيانى قابل توصيف نيست.

[١] كلمات قصار، جمله ٣٢.

[٢] بحار الأنوار، جلد ٨، صفحه ١٩١، حديث ١٦٨.