عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٥٣٧ - ٥٤٦ - مقام با عظمت خلافت

و آن روح قوى و منطق بليغى كه افكار مردم را به خدا و روز جزا سوق خواهد داد و در نشر تعليمات دين و اعتلاى اسلام حقيقى خواهد كوشيد به كدام انسان واقعى متعلق است؟

آيا آن كس كه پس از او خواهد توانست آيينه تمام‌نماى او در ميان قوم باشد كيست؟

آيا آن عنصر شايسته‌اى كه در ارحام و اصلاب پاك پرورش يافته، داراى سرشتى با صفا و روحى تابناك چونان خودش پذيراى حقايق است پيشواى خلق خواهد بود؟

و سرانجام جانشين و خليفه او كدام انسان كامل است؟

هرچند براى وى از روز روشن آشكارتر است كه پس از او سزاوار رهبرى و پيشوايى كيست و خوب مى‌داند كه جامه امامت بر چه اندامى برازنده و رساست، با اين حال منتظر فرمان الهى است و چشم به راه رسول پروردگار است كه به نص صريح خداوند اين موضوع را براى اجتماع مسلمانان آشكار كند.

براى او به سابقه قبلى نزول وحى، مسلم است كه پروردگارش در اين موضوع مهم او را بلاتكليف نخواهد گذاشت و براى پرورش درخت برومند و بارآور دين باغبانى كارآزموده و مجرب و پرورش‌دهنده‌اى شايسته و كاردان انتخاب خواهد كرد، چون مى‌داند منصب عالى خلافت همانند مقام شامخ نبوت موهبتى است الهى و خداوند به اقتضاى حكمت هر كه را شايسته داند براى آن برخواهد گزيد و وظيفه مسلمانان را پس از وى در مورد امام و رهبر با نزول وحى معين خواهد كرد.

اينك به ناحيه‌اى نزديك شده‌اند كه «غديرخم» نام دارد و اين جايگاهى است كه از آنجا راه اهل مدينه و مصريان و عراقيان از يكديگر جدا مى‌شود.

پيامبر اكرم ٦ هم چنان سرگرم انديشه‌هاى خويش است، دل بر مبدأ وحى گمارده و چشم به سوى ملكوت دوخته و با ديدگان جذاب خود كه دنيايى از عواطف و بشر دوستى و آثار جهان‌بينى در بردارد، به دامنه ابهام‌آميز افق خيره مى‌نگرد و گويى از مشرق انوار وحى منتظر فرمانى بزرگ و امرى خطير است.