عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٤١٢ - ٣٧٨ - راه خدا

آيا به كسانى كه گمان مى‌كنند به آنچه بر تو و پيش از تو نازل شده ايمان آورده‌اند، ننگريستى كه مى‌خواهند [در موارد نزاع و اختلافشان‌] داورى و محاكمه نزد طاغوت برند؟ [همان حاكمان ستمكار و قاضيان رشوه‌خوارى كه جز به باطل حكم نمى‌رانند،] در حالى كه فرمان يافته‌اند به طاغوت كفر ورزند، و شيطان [با سوق دادنشان به محاكم طاغوت‌] مى‌خواهد آنان را به گمراهى دورى [كه هرگز به رحمت خدا دست نيابند] دچار كند.

در شأن نزول اين آيه در تفسير «مجمع البيان» آمده:

يكى از يهوديان مدينه، با يكى از مسلمانان منافق اختلافى داشت، قرار گذاشتند يك نفر را به داورى بين خود انتخاب كنند، شخص يهودى چون به عدالت و بى‌نظرى رهبر اسلام ٦ اطمينان داشت گفت: من به داورى پيامبر شما راضيم، ولى مرد منافق يكى از بزرگان يهود به نام كعب بن اشرف را انتخاب كرد؛ زيرا مى‌دانست كه مى‌تواند با هديه نظر او را به سوى خود جلب كند و به اين ترتيب با داورى پيامبر اسلام ٦ مخالفت كرد، اين آيه شريفه نازل شد و چنين افرادى را كه برده شيطان‌اند و به پيروى از او به دنيا و آخرت خود لطمه مى‌زنند به شدت سرزنش كرد[١].

٣٧٨- راه خدا

[و يوم يعض الظالم على يديه يقول يا ليتني اتخذت مع الرسول سبيلا\* يا ويلتى ليتني لم أتخذ فلانا خليلا\* لقد أضلني عن الذكر بعد إذ جاءني و كان الشيطان للإنسان خذولا].

و روزى كه ستمكار، دو دست خود را [از شدت اندوه و حسرت به دندان‌] مى‌گزد [و] مى‌گويد:

اى كاش همراه اين پيامبر راهى به سوى حق برمى‌گرفتم،\* اى واى، كاش من فلانى را [كه سبب بدبختى من شد] به دوستى نمى‌گرفتم،\* بى‌ترديد مرا از قرآن پس از آن كه برايم آمد گمراه كرد.

[١] - عرفان اسلامى: ٩/ ١٨٣.