ولى در مقابل اين مسؤوليت سنگين، امضا و تصديق پليس و ژاندارم در مقامات بالاى مملكت داراى ارزش و اعتبار است. مؤذن هم همين طور است، او با اذان خود در شهر يا بخش يا ده و دهكده به سپاه اسلام يا به مردمى كه از آن ناحيه عبور مى‌كنند، اعلام مى‌كند كه مردم اين ناحيه مسلمان‌اند، اى روندگان! شما مى‌توانيد گوشت بازار اينان را مصرف كنيد و از پوست و كفشى كه مى‌فروشند به عنوان جنس حلال بخريد و تمام مردم با اعلام اذان مؤذن در ماه رمضان امساك كرده يا افطار مى‌كنند و با اعلام اذان او، نماز پنچ گانه را به وقت معين آن مى‌خوانند، اينان كه اين‌گونه بر امور مسلمانان امين هستند بايد تحمل بى‌خوابى و نظم در امور را همواره برنامه خود قرار دهند و اين براى مؤذن داراى رنج و مشقت است و در مقابل اين رنج است كه خداى عزيز، شفاعت و درخواست آنان را قبول مى‌نمايد.

شيخ صدوق در دنباله روايت مى‌فرمايد:

عبدالله به بلال گفت: خدايت رحمت كند، بيش‌تر بگو.

فرمود: بنويس: «بسم الله الرحمن الرحيم»، از رسول خدا ٦ شنيدم فرمود: هركس چهل سال براى خدا و به حساب خدا اذان گويد، خداوند در محشر او را بياورد، در حالى كه براى او همانند عمل چهل صديق است آن هم عمل مبرور مستقبل كه خداوند مهربان آن عمل را با اشتياق از او مى‌پذيرد.

گفتم: بيش‌تر بگو.

گفت: بنويس: «بسم الله الرحمن الرحيم»، شنيدم رسول خدا ٦ فرمود: هركس بيست سال اذان بگويد، خداوند در قيامت او را همراه نورى هم وزن با آسمان محشور مى‌كند؛ آرى، بيست سال تلقين عظمت و توحيد خداوند آن هم هر روز پنج نوبت، آن‌چنان در نفوس تأثيرى مى‌گذارد كه با آسمان نورانى به رقابت مى‌افتد.

گر نور عشق حق به دل و جانت اوفتد		بالله كز آفتاب فلك خوب‌تر شوى‌

گفتم: بيش‌تر بگو، خداوند تو را رحمت كند.

گفت: بنويس: «بسم الله الرحمن الرحيم»، از رسول اسلام ٦ شنيدم: هركس ده سال اذان بگويد، خداوند او را با حضرت ابراهيم خليل در بارگاه او يا درجه او جاى دهد.

گفتم: خداوند تو را رحمت كند، بيش‌تر بگو.

گفت: بنويس: «بسم الله الرحمن الرحيم»، از رسول خدا ٦ شنيدم فرمود: هركس يك سال اذان بگويد، در روز قيامت برانگيخته شود، در حالى كه همه گناهانش آمرزيده شود، اگرچه همانند كوه احد باشد.

گفتم: خدا تو را رحمت كند، بيش‌تر بگو.

گفت: چشم، پس تو نيز ياد بگير و عمل كن و به حساب خدا منظور بدار، شنيدم از رسول الهى كه فرمود: هركس در راه خدا، از روى ايمان و به حساب خدا و به منظور نزديك شدن به حضرت حق براى يك نماز اذان بگويد، خداوند همه گناهان گذشته او را مى‌آمرزد و در باقى‌مانده عمر بر او منت نهاده و نيروى خويشتن دارى از گناه به او مرحمت نمايد و او را با شهيدان و فداكاران راه حق در بهشت يك‌جا جمع كند.

گفتم: بيش‌تر بگو، خداى تو را رحمت كند، اى بلال! بهترين سخنى كه از رسول اسلام ٦ شنيده‌اى براى من بگو.

فرمود: اى واى اى پسر! بند دلم را بريدى، آن‌گاه گريه سر داد، او گريست و من اشك ريختم تا جايى كه به خدا قسم دلم به حالش سوخت.

معلوم نيست جذبه بلال از چه بود، آيا از مضمون حديث ذيل بود؟ يا كيفيت سؤال، خاطرات ديگرى در او زنده كرد و او را آتش زد، به هر حال پس از آن‌كه از حال جذبه باز آمد، فرمود: بنويس: «بسم الله الرحمن الرحيم»، از رسول خدا ٦ شنيدم فرمود: چون روز قيامت فرا رسد و خداوند همه را يك جا جمع كند، فرشتگانى از نور براى اذان گويان برانگيزد كه پرچم‌ها و شعارهايى از نور به همراه دارند و مركب‌هايى به يدك مى‌كشند كه‌