شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٩١ - امتحان كردن خواجه لقمان زيركى لقمان را

ب ١٤٦٢- ١٤٥٧ گفت شاهى شيخ را: مأخذ داستان در مآخذ قصص و تمثيلات مثنوى (ص ٥٣) از الملل و النحل، اخبار الحكما، و كشف المحجوب آمده است و عبارت كتاب اخير چنين است:

درويشى را با ملكى ملاقات افتاد، ملك گفت حاجتى بخواه! گفت من از بنده بندگان خود حاجت نخواهم. گفت اين چگونه باشد. گفت مرا دو بنده‌اند كه هر دو خداوندان تواند يكى حرص و ديگرى طول امل.

برتر آ: بالاتر رو. (مقام مرا برتر از اين دان كه پندارى.) حَقير: خرد.

زَلَّت: لغزش، خطا. (تو در اين سخن به خطايى.) بى‌مه و خورشيد: تلميحى است بدان چه در قرآن كريم (انعام، ٧٦- ٧٩) در باره ابراهيم (ع) آمده است، كه چون طلوع ماه و خورشيد را از پس يكديگر ديد هر يك را گفت خداى من‌اند و چون فرو رفتند گفت غروب كنندگان را دوست نمى‌دارم.

بازِغ: درخشان.

مخزن ذات اوست: بى‌نياز است و چشم به ديگرى ندارد.

با هستى عدوست: خود را هيچ مى‌شمارد. خود را در پيشگاه حق نيست مى‌انگارد.

ب ١٤٦٩- ١٤٦٣