شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٧٨ - رنجانيدن اميرى خفتهاى را كه مار در دهانش رفته بود

سر از خواب بر آوردن: مردن و حشر شدن پس از آن يا حس را رها كردن و به عقل گراييدن.

(حافظ) وَ اللَّهُ أعلَمُ بالصَّواب: و خدا بدان چه درست است داناتر است.

در اين بيتها مولانا به دو نكته مهم اشارت كرده است. يكى اينكه گزيدگان خدا تربيت را با مقدار توان بنده همسان مى‌كنند و حقيقت را تا آن جا به آنان مى‌گويند كه تحمل داشته باشند، ديگر اينكه آنان از قدرت نامحدود بهره‌ورند و بر هر چه خواهند با اجازت حق توانا هستند.

ب ١٩١٦- ١٩١٣ خر راندن: نگاه كنيد به: شرح بيت ٣٠٣٠/ ١ رَبِّ يَسِّر: (جمله دعائيه) پروردگار من آسان كن.

اهدِ قَومى: نگاه كنيد به: شرح بيت ١٨٦١/ ٢ اين بيتها مقول گفته امير است. امير مظهر راهنمايان مردم نادان است، كه در خواب غفلت‌اند و خواهندگان مار و كژدمِ شهوت. اولياى حق آنان را اندرز مى‌دهند و گاه تكليفهاى سخت بر عهده‌شان مى‌نهند تا آن كژدم و مارها را از درون خود برون اندازند.

لكن آنان را دستورى نيست تا سبب اين تكليفها را چنان كه بايد بيان دارند و نه توانند به حال خودشان گذارند، ناچار پى در پى هدايت آنان را از خدا خواهان‌اند.