شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٥٦ - وحى آمدن موسى را

اوست، رحمت حق را در پذيرفتن طاعت بى‌ارزش بندگان، و پاداش نيك بخشيدن به آنان، به زمين تشبيه مى‌كند كه زمين، كودِ ناپاك را در خود مى‌گيرد و در عوض گل مى‌دهد.

ب ١٨٠١- ١٧٩٥ داد: بخشيدن.

واپس رفتن: باز گشتن، تراجع.

ذَهاب: رفتن.

حسرتا: دريغا.

يا لَيتَنِى كُنتُ تُراب: كاش خاك مى‌بودم. مأخوذ است از آيه‌ «يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً: روزى كه مى‌نگرد آدمى آن چه را كه دو دست او پيش فرستاده است و كافر مى‌گويد كاش خاك بودمى.» (نبأ، ٤٠) خاكى: (خاك+ ياء وحدت) خاك بودن، مرحله جمادى.

دانه چيدن: دانه را در خود فرو بردن.

ره آورد: سوغات.

آدمى را از آغاز تا انجام سفرى است. و سفر او را مرحله‌هاست. نخست مرحله جمادى است كه خاك بوده است، پس مرحله نباتى، سپس مرحله حيوانى، و آخرين مرحله مرحله انسانى است. و در هر مرحله كمالى مى‌يابد تا به مرحله برتر رسد: