شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣٥ - هلال پنداشتن آن شخص خيال را در عهد عمر

واهمه باشد، آدمى را به خطا مى‌افكند.

ب ١٢٢- ١١٩ پرده گردون شدن: كنايت از به اشتباه افكندن و موى را ماه پنداشتن.

راست كردن: اصلاح كردن، درست كردن.

از: به وسيله، به يارىِ.

ترازو: استعارت از مرد حق و خداوند اجزاى راست است. سالك بايد خود را با او بسنجد و اگر كم و كاستى دارد بر طرف سازد.

هم سنگ شدن: هم تراز شدن. همنشين گشتن.

دنگ: بى‌هوش (برهان قاطع).

دنگ شدن: (كنايه) از كار افتادن.

اين بيتها نيز در توضيح و تأكيد همان مطلب است. چون كژ شدن مويى نيست را هست بنمايد، اگر طبيعت آدمى دگرگون شود چه خواهد شد؟ پيداست كه نيك را بد، و بد را نيك مى‌پندارد. از راستان مى‌برد و به كژ طبعان مى‌پيوندد. پس براى رهايى از راه زدن شيطان بايد پى اولياى خدا را گرفت. آنان‌اند كه چون ترازو كمى و فزونى را مى‌نمايانند.

ب ١٢٦- ١٢٣ اشِدَّاءُ عَلَى الكُفَّار: مأخوذ است از آيه‌ «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً ...: محمد فرستاده‌