شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٣١٣ - تتمه حسد آن حشم بر آن غلام خاص

بصائر الدرجات) دل در رضا آوردن: با كار نيك خشنود ساختن، موجب خشنودى را فراهم كردن.

آفتاب در حمل آمدن: بهار آغاز شدن كه آغاز قوت رويش است در طبيعت. و در اينجا استعارت از خوش دل و خرم گرديدن ولى حق است از بنده.

نهار: روز.

برگ روح را سياه ديدن: خود را گرفته از محزون يافتن.

آفتاب در برج عتاب بودن: استعارت از خشمگين بودن.

كتاب: ظاهراً مقصود نامه اعمال است.

(حافظ) عطارد: ستاره معروف و آن را دبير فلك دانسته‌اند. در اينجا استعارت است از شيخ كامل.

سپيدى و سياهى: استعاره از كارهاى نيك يابد كه بر دست سالك رود.

سودا: سياهى.

عجز: ناتوانى.

سرخ و سبز: كنايت از خرمى و زيبايى.

نسخ: در لغت به معنى بر انداختن و از ميان بردن است، ليكن گاه به معنى «نسخت كردن» و «نوشتن» آرند.

نسخ نو بهار را مى‌توان به معنى رايج آن گرفت يعنى تاريكى و سردى زمستان را نسخ كرده و سبز و سرخ چمن را آورده است و مى‌توان به معنى نسخت كردن نوشت، يعنى خط سبز و سرخى كه نو بهار بر چمن نوشته است.

قوس و قزح: شكلى كه پس از باريدن باران بر اثر انعكاس خورشيد و رطوبت هوا در آسمان پيدا شود. رنگ آن نيلى، كبود، سبز، زرد، و سرخ است.