توست و پيغمبر تو و امين تو و شاهد تو است،[١] پرهيزكار[٢] پاكيزه است، بشارت دهنده‌[٣] و ترساننده است، مثل چراغ روشن است‌[٤] و صلوات بر آل او باد كه پاكان و نيكانند.[٥] آنچه خواسته خدائى است روى آوردم روى آوردنى به سوى خدا. آنچه خواسته است خدا، هست. نزديك شدم نزديك‌شدنى به سوى خدا، آنچه خواسته است خدا واقع شده، انقياد نمودم انقياد نمودنى به خدا،[٦] آنچه خدا، خواسته است، هست، آنچه وارد مى‌شود از نعمتى پس از جانب خداست، آنچه خواسته است خدا واقع شود بر نمى‌گرداند بدى را مگر خدا، آنچه خواسته است خدا آن را، هست. روان نمى‌سازد خير را مگر خدا، آنچه خواسته است خدا واقع شده، نيست قوّتى مگر به خدا. پناه مى‌فرمايم نفس خود را و موى خود را و پوست بدن خود را و اهل خود را و مال خود را و فرزند خود را و فرزندان فرزند خود را و دين خود را و دنياى خود را و چيزى كه روزى نموده به من پروردگار من و آنچه بسته شده است بر او درهاى من و فرو گرفته است او را ديوارهاى من و چيزى كه مى‌گردم در آن چيز از نعمتهاى خدا و نيكوئى‌هاى او و همه برادران خود را و مردان خويشان خود را[٧] و زنان خويشان خود را از مردان مؤمن و زنان مؤمنه به خدائى كه بزرگ است و به نامهاى خدا كه تمام‌[٨] و شاملند، به كمال رسيده و شفا دهنده‌اند و صاحب مزيّت و بركت و خيرند، شريف و بسيار بلند مرتبه‌اند،[٩] پاكيزه و صاحب رفعت‌اند، نفع رساننده و پاك و بزرگند سپرده شده در خزينه و مستورند آن چنان اسمائى كه تجاوز نمى‌كند آنها را[١٠] نيكوكارى و نه بدكردارى، و پناه مى‌فرمايم به أمّ كتاب‌[١١] و اوّل او و آخر او و آنچه در ما بين هر دو

[١] -يعنى پيغمبر ٦ شاهد تو است بر خلايق. حاصل معنى آن كه قبول است قول آن حضرت نزد تو در باره آن كه كدام يك از خلايق افعال خوب بجاى آورده و كدام يك مرتكب گناه و افعال بد گرديده است همچنان كه شهادت شاهد عادل در نزد حاكم مقبول و مسموع مى‌باشد. و اللَّه يعلم

[٢] -بعضى گفته‌اند كه تقى به تاء كسى است كه ظاهر او پاك باشد، و نقى به نون شخصى است كه نيكو و پاكيزه باشد باطن او. و اللَّه يعلم

[٣] -بشير يعنى بشارت دهنده است مردم را به چيزهاى خوب مثل بهشت و نعمتهاى آن و ترساننده است ايشان را از عذاب الهى، مانند جهنم و عقوبات آن. و اللَّه يعلم

[٤] -يعنى همچنان كه در شب تاريك از روشنى چراغ راه پيدا مى‌شود، همچنين به سبب نور نبوّت آن حضرت راه نجات و طريق هدايت ظاهر گرديده است. و اللَّه يعلم

[٥] -ممكن است كه اخيار به معنى خير رسانندگان باشد، يعنى آل آن حضرت خير مى‌رسانند و با مردم نيكوئى مى‌نمايند. و اللَّه يعلم

[٦] -مراد از تلطّف به خدا در اين مقام، اطاعت و انقياد است، نه معنى متعارف. و اللَّه يعلم

[٧] -و محتمل است كه مراد از اقربا مطلق خويشان باشد، خواه مرد و خواه زن، و از قرابات نزديكان باشد كه خويش نباشند. و اللَّه يعلم

[٨] -اسماء خداى تعالى تمامند، يعنى نقصى و عيبى در آنها نيست، يا آن كه تمامند در نفع رسانيدن به شخصى كه به آنها پناه آورد، و كافى‌اند در نگاهداشتن او را از جميع بلاها و آفتها، و عامّند يعنى نفع آنها مخصوص به جمعى دون جمعى نيست، بلكه شامل همه موجودات است از مؤمنين و كفّار و حيوانات و غير آنها. و اللَّه يعلم

[٩] -يا كريم به معنى جامع همه خير و شرف و فضيلت و عزّت باشد.

[١٠] -يعنى در نمى‌گذرد از آن نامها و مخالفت نمى‌تواند نمود مقتضاى آنها را نيكوكارى و نه بدكارى، يا آن كه كسى كه به آنها پناه برده بر او دستى ندارند و ضررى نمى‌توانند رسانيد.

[١١] -مراد از امّ الكتاب لوح محفوظ است كه اصل قرآن است زيرا كه امّ به معنى اصل آمده، و ممكن است مراد سوره فاتحة الكتاب باشد كه مشتمل است بر مجمل آنچه در قرآن است و بر عمده مطالب و مقاصد آن از ثناء بر خدا و امر به عبادت و وعده و وعيد و خبر از روز جزا و اخبار جماعت گذشته از جهت آن كه ام به معنى شامل نيز آمده. و اللَّه يعلم