ترجمه مهج الدعوات و منهج العبادات سيد بن طاووس
(١)
دعاى فرج
٣ ص
(٢)
شرح حالى از سيد بن طاوس
٤ ص
(٣)
سخن ناشر
٨ ص
(٤)
ديباچه
٩ ص
(٥)
متن كتاب
١١ ص
(٦)
خطبه مصنف
١١ ص
(٧)
حرزها
١٣ ص
(٨)
1 - حرزهاى پيغمبر اكرم(
١٣ ص
(٩)
2 - حرز حضرت خديجه
١٦ ص
(١٠)
3 - حرزهاى حضرت فاطمه
١٦ ص
(١١)
4 - حرزهاى مولايمان امير المؤمنين
١٩ ص
(١٢)
5 - حرز دو امام بزرگوار حضرت امام حسن و حضرت امام حسين
٢٢ ص
(١٣)
6 - حرز حضرت امام حسن
٢٣ ص
(١٤)
7 - حرز حضرت امام حسين
٢٣ ص
(١٥)
8 - حرزهاى حضرت امام زين العابدين
٢٤ ص
(١٦)
9 - حرزهاى حضرت امام محمد باقر
٣٤ ص
(١٧)
10 - حرزهاى حضرت امام صادق
٣٧ ص
(١٨)
11 - حرزهاى حضرت امام موسى بن جعفر
٤٧ ص
(١٩)
12 - حرزهاى حضرت امام رضا
٦٦ ص
(٢٠)
13 - حرزهاى حضرت امام محمد تقى
٧٠ ص
(٢١)
14 - حرزهاى حضرت امام على النقى
٨٠ ص
(٢٢)
15 - حرزهاى حضرت امام حسن عسكرى
٨٣ ص
(٢٣)
16 - حرز مولاى ما حضرت قائم صلوات الله و سلامه عليه
٨٥ ص
(٢٤)
قنوتهاى ائمه اطهار
٨٥ ص
(٢٥)
1 - قنوتهاى مولا و سيد ما امام حسن
٨٦ ص
(٢٦)
2 - قنوتهاى مولاى ما حضرت ابو عبد الله امام حسين بن على
٩٠ ص
(٢٧)
3 - قنوتهاى مولاى ما حضرت امام زين العابدين ابو محمد على بن الحسين
٩٢ ص
(٢٨)
4 - قنوتهاى حضرت امام ابو جعفر محمد باقر
٩٥ ص
(٢٩)
5 - قنوتهاى حضرت امام جعفر صادق
٩٩ ص
(٣٠)
6 - قنوتهاى حضرت امام موسى بن جعفر
١٠٢ ص
(٣١)
7 - قنوت مولاى ما حضرت على بن موسى الرضا
١١٠ ص
(٣٢)
8 - قنوتهاى مولاى ما امام محمد بن على بن موسى
١١١ ص
(٣٣)
9 - قنوتهاى حضرت امام على بن محمد نقى
١١٤ ص
(٣٤)
10 - قنوتهاى مولاى ما حضرت امام حسن بن على عسكرى
١١٨ ص
(٣٥)
11 - قنوت مولاى ما حضرت صاحب الامر محمد بن حسن عسكرى
١٢٨ ص
(٣٦)
حرزها و تعويذهاى ارزشمند
١٣٢ ص
(٣٧)
الف دعاهاى رسول خدا
١٣٢ ص
(٣٨)
ب دعاهاى مولايمان حضرت على بن ابى طالب
١٧٢ ص
(٣٩)
ج دعاهاى سيده ما حضرت فاطمه
٢٣٧ ص
(٤٠)
د دعاهاى انتخابى از مولايمان حضرت امام حسن مجتبى
٢٤١ ص
(٤١)
ه دعاهاى انتخابى از حضرت امام حسين
٢٤٥ ص
(٤٢)
ه دعاهاى حضرت امام زين العابدين على بن الحسين
٢٦٥ ص
(٤٣)
و دعاهاى حضرت امام باقر ابو جعفر محمد بن على
٢٨٠ ص
(٤٤)
ز دعاهاى حضرت امام جعفر صادق
٢٨٩ ص
(٤٥)
ح دعاهاى حضرت امام موسى كاظم
٣٤٨ ص
(٤٦)
1 - دعاى جوشن
٣٤٨ ص
(٤٧)
شرح فضيلت دعاى جوشن
٣٦٢ ص
(٤٨)
2 - دعاى اعتقاد
٣٦٦ ص
(٤٩)
3 - دعاى مستجاب
٣٧٠ ص
(٥٠)
ط دعاهاى حضرت امام على بن موسى الرضا
٣٨٧ ص
(٥١)
ى دعاهاى حضرت امام محمد تقى
٤٠٤ ص
(٥٢)
مناجات جهت استخاره در كارها
٤٠٥ ص
(٥٣)
مناجات براى طلب در گذشتن از گناهان
٤٠٦ ص
(٥٤)
مناجات جهت اراده سفر
٤٠٧ ص
(٥٥)
مناجات در طلب كردن رزق
٤٠٨ ص
(٥٦)
مناجات به پناه بردن(به خداى تعالى)
٤١٠ ص
(٥٧)
مناجات به طلبيدن قبول توبه
٤١١ ص
(٥٨)
مناجات به طلب نمودن حج
٤١٢ ص
(٥٩)
مناجات جهت برطرف شدن ظلم و ستم
٤١٤ ص
(٦٠)
مناجات به شكرگزارى خداى تعالى
٤١٥ ص
(٦١)
مناجات براى طلب كردن حاجتها
٤١٦ ص
(٦٢)
ك دعاهاى حضرت امام ابو الحسن على نقى
٤١٧ ص
(٦٣)
ل دعاهاى حضرت امام حسن عسكرى
٤٢٧ ص
(٦٤)
فصل
٤٣٣ ص
(٦٥)
فصل
٤٣٣ ص
(٦٦)
م دعاهاى حضرت امام محمد مهدى
٤٣٣ ص
(٦٧)
ادعيه حجاب
٤٥٦ ص
(٦٨)
1 - حجاب حضرت رسول
٤٥٦ ص
(٦٩)
2 - حجاب حضرت امير المؤمنين
٤٥٧ ص
(٧٠)
3 - حجاب حضرت امام حسن بن على
٤٥٩ ص
(٧١)
4 - حجاب حضرت امام حسين بن على
٤٥٩ ص
(٧٢)
5 - حجاب حضرت امام زين العابدين على بن الحسين
٤٦٠ ص
(٧٣)
6 - حجاب حضرت امام محمد باقر
٤٦١ ص
(٧٤)
7 - حجاب حضرت امام جعفر صادق
٤٦١ ص
(٧٥)
8 - حجاب حضرت امام موسى كاظم
٤٦٢ ص
(٧٦)
9 - حجاب حضرت امام على بن موسى الرضا
٤٦٣ ص
(٧٧)
10 - حجاب حضرت امام محمد تقى
٤٦٣ ص
(٧٨)
11 - حجاب حضرت امام على نقى
٤٦٤ ص
(٧٩)
12 - حجاب حضرت امام حسن عسكرى
٤٦٥ ص
(٨٠)
13 - حجاب مولاى ما حضرت صاحب العصر و الزمان
٤٦٥ ص
(٨١)
دعاهائى كه به خاطر من رسيده است
٤٦٧ ص
(٨٢)
ادعيه پراكنده
٤٦٨ ص
(٨٣)
دعاى آدم
٤٦٨ ص
(٨٤)
دعاى نوح
٤٦٩ ص
(٨٥)
دعاى ادريس
٤٧٠ ص
(٨٦)
دعاى ابراهيم
٤٧٢ ص
(٨٧)
دعاى يوسف
٤٧٣ ص
(٨٨)
دعاى يعقوب
٤٧٦ ص
(٨٩)
دعاى ايوب
٤٧٦ ص
(٩٠)
دعاى موسى
٤٧٧ ص
(٩١)
دعاى يوشع
٤٧٨ ص
(٩٢)
دعاى خضر و الياس
٤٧٨ ص
(٩٣)
دعاى يونس
٤٨٠ ص
(٩٤)
دعاى داود
٤٨٠ ص
(٩٥)
دعاى آصف بن برخيا
٤٨١ ص
(٩٦)
دعاى عيسى
٤٨١ ص
(٩٧)
دعاى سلمان فارسى عليه الرحمة
٤٨٣ ص
(٩٨)
دعاى اسيرى
٤٨٧ ص
(٩٩)
ادعيه اسم اعظم
٤٨٨ ص
(١٠٠)
ادعيه فرج و عافيت
٤٩٨ ص
(١٠١)
دعاى عبرات
٥٢١ ص
(١٠٢)
يادآورى
٥٣٥ ص
(١٠٣)
شرايط دعا كردن
٥٣٥ ص
(١٠٤)
خاتمه كتاب در وقت اجابت دعا
٥٤٣ ص
(١٠٥)
1 - از جمله اوقات استجابت دعا
٥٤٤ ص
(١٠٦)
2 - در بيان ماههاى عربى كه دعا كردن بر دشمنان در آن ماهها مستجاب مىشود
٥٤٤ ص
(١٠٧)
3 - در بيان شفا جستن به آب باران نيسان و كيفيت دعاى آن
٥٤٤ ص
(١٠٨)
4 - اما حديث در باره ماه حزيران كه اوايل تابستان است
٥٤٥ ص
(١٠٩)
5 - در اوقات اجابت دعا كه در هر سال يك مرتبه باشد
٥٤٦ ص
(١١٠)
6 - در صفات دعاكننده
٥٤٦ ص
(١١١)
سخن مترجم كتاب
٥٤٨ ص
(١١٢)
فهرست
٥٥١ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص

ترجمه مهج الدعوات و منهج العبادات سيد بن طاووس - طبسي، محمد تقي - الصفحة ١٠٣ - ٦ - قنوتهاى حضرت امام موسى بن جعفر

چيزى كه غير مخلوقات است به آنچه رسيده نمى‌شود به او احدى. منزّهى تو اى بسيار پاكيزه از گمان‌ها و حدس‌ها و توئى پادشاه بسيار پاكيزه و خلق‌كننده جسم‌ها و آفريننده نفس‌ها و پوسيده و از هم پاشيده‌كننده استخوان‌ها و توئى ميراننده خلايق و برگرداننده آنها بعد از نيستى و برطرف شدن سؤال مى‌نمايم ترا اى صاحب توانائى و بلندى مرتبه و اى صاحب غلبه و ستايش [بلندى‌] آن كه رحمت فرستى بر محمّد و بر آل او كه صاحبان عقل‌ها و صاحبان منزلت اعلى و مكان بلندند و آن كه تعجيل نمائى‌[١] آنچه را به تحقيق كه تأخير شده است در او و مقدّم بدارى آنچه را به تحقيق كه پس افكنده شده است و بجا آورى آنچه را به تحقيق كه واجب ساخته‌اى‌[٢] بجا آوردن آن را [ثابت كردن آن را] و نزديك سازى‌[٣] آنچه را به تحقيق كه پس افتاده است در نفس‌هاى تنگ بى‌صبر زمان او و آنكه برطرف نمائى سختى تعب را و بدى پوشش را[٤] و عارض‌هاى وسوسه‌كننده پنهان‌شونده در سينه‌هاى مردمان را و كفايت نمائى ما را از آنچه به تحقيق كه حيله و ظلم نموده است ما را و صرف نمائى از ما آن چه را به تحقيق كه سوار شده است ما را و آنكه پيشى نمائى از بيخ قطع نمودن ظلم‌كنندگان را و يارى كردن مؤمنان را و غلبه نمودن بر دشمنان را مستجاب گردان دعاى مرا اى پروردگار عالميان.

ب: و آن حضرت ٧ در قنوت خود اين دعا را خواندند:

خداوندا بدرستى كه من و فلان شخص‌[٥] پسر فلان شخص دو بنده‌ايم از بندگان تو، پيش سر ما به دست قدرت تو است، مى‌دانى تو موضع قرار ما را[٦][٧]، و موضعى را كه‌


[١] -همه اين فقره اشاره به خروج حضرت صاحب الامر ٧ است، و ممكن است كه مراد روز قيامت و حشر و نشر و حساب باشد. و اللَّه يعلم

[٢] -يعنى از فرج مؤمنين و دفع ظالمين و امثال آنها.

[٣] -يعنى نزديك ساز چيزى را كه به حسب ظاهر نفس‌هاى تنگ بى‌صبر و طاقت گمان و اعتقاد دارند كه تأخير در آن شده و دير گرديده و الّا به حسب نفس الامر هيچ امرى از وقتى كه مصلحت در آن است و خداى تعالى مقدّر نموده، پس افتاده نمى‌شود و تأخير آن جايز نيست. و اللَّه يعلم

[٤] -اشاره است به قول خداى تعالى كه فرموده‌اند: فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ‌ يعنى: پس چشانيديم اهل آن قريه را لباس گرسنگى و ترس را به سبب كارى كه كردند. يعنى چنانچه لباس آن شخص را فرو مى‌گيرد همچنين گرسنگى و ترس ايشان را فرو گرفته. و اللَّه يعلم

[٥] -مراد هارون الرشيد است يا مطلق دشمن. و اللَّه يعلم

[٦] -اشاره است به قول خداى تعالى كه فرموده‌اند: وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ إِلَّا عَلَى اللَّهِ رِزْقُها وَ يَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها يعنى:« نيست از جنبنده‌اى مگر آن كه بر خدا است رزق آن و مى‌داند خداى تعالى موضع قرار آنها را يعنى اصلاب پدران آنها را، مى‌داند موضعى را كه سپرده شده‌اند آنها در آن موضع يعنى رحمهاى مادران آنها را» چنان كه به اين معنى ترجمه شده. يا آن كه مى‌داند خداى تعالى موضع قرار و سكناى آنها را در روى زمين، و مى‌داند موضعى را كه سپرده مى‌شوند، يعنى مى‌ميرند، يا در آن موضع دفن مى‌گردند، يا آن كه مى‌داند خداى تعالى موضعى را كه وطن خود قرار مى‌دهند و موضعى را كه به آن در سفرها مى‌رسند، يا آن كه خداى تعالى مى‌داند موضعى را كه در آن موضع در آخرت از بهشت يا دوزخ قرار مى‌گيرند و موضعى را كه در آن موضع در عالم برزخ سپرده مى‌شوند. يا آن كه مراد آن باشد كه خداى تعالى مى‌داند كه كدام يك از خلايق ايمان در او استقرار يافته و ثابت است و با ايمان از دنيا مى‌رود و كدام يك از ايشان ايمان در او سپرده شده و عاريه است و بى‌ايمان از دنيا خواهد رفت. و احتمال معنى‌هاى ديگر نيز مى‌رود كه ذكر آنها موجب درازى كلام مى‌شود. و اللَّه يعلم بحقايق الامور

[٧] -يعنى اصلاب پدران ما را.