افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٥٥ - درخت زقوم

تنها فضاى خالى نباشد و به قولى از بافت نازك و سفت و محكم ساخته شده باشد كه بعضى از نويسندگان امروز ادّعا دارند. و اين موضوع از چند آيه ديگر نيز تا حدودى به دست مى‌آيد؛ مانند كلمات: انشقّت، أذنت لربّها، و حقّت، انفطرت، والسّماء بناءً، سقفاً محفوظاً، ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ، الآيات الدالة على خلق السموات و ملكها- بناءً على تفسيره بما تقدّم من الملكية الاشراقية.

تجسّم عمل‌

«إِنَّكُمْ لَذائِقُوا الْعَذابِ الْأَلِيمِ، وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ، إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ...» الصافات: ٣٨- ٤٩؛ جزا داده نمى شويد مگر آنچه را كه بجا مى آوريد.

آيا آيه دلالت بر تجسم عمل دارد؟ آيه: «إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ» استثناء از ضمير: إِنَّكُمْ لَذائِقُوا الْعَذابِ، و يا از ضمير تجزون است. دقّت در آيات بعدى كه در بيان نعمتهاى اينان و در نعمتها و مقام دسته مقرّبون در سوره واقعه آيه ١١ تا ٢٣ مى‌رساند كه در بعضى از نعمتها مشترك هستند، آيا مى‌شود دسته مخلصون (به فتح لام) را با دسته مقرّبين يكى دانست؟ دقّت شود. والله العالم. اگر از مقرّبين نباشند سر دسته اصحاب يمين هستند.

درخت زقوم‌

«أَ ذلِكَ خَيْرٌ نُزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ، إِنَّا جَعَلْناها فِتْنَةً لِلظَّالِمِينَ ...» الصافات: ٦٢- ٧٠؛

آيا نعمت هاى بهشتى كه براى شما تهيه شده يا رستگارى بزرگ، خوب است يا درخت زقوم، ما آن را عذابى براى ستمگران قرار داده‌ايم. اين درخت از ته جهنم بيرون مى‌آيد ميوه اش گويى سر شيطانها است.[١]

در معرّفى زقوم گفته شده كه نام درختى است كه برگهايى كوچك و تلخ و بد بو دارد اگر برگى را بكنند در محل آن شيرى بيرون شود كه بهر جايى از بدن برسد آنجا ورم مى‌كند

[١] - همانگونه كه سر شيطان ها براى مردم منفور است، ميوه زقوم، هم چنان است.