افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٢ - وقوع آسمان بر زمين

روزى نيكو كه در آيه برآن از سه طريق تأكيد شده، رزق مخصوص به برزخ است و رزق بهشتى در آيه بعدى بيان شده است. و الله اعلم.

تعقل دل‌ها

«أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ يَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ». (سوره حج، آيه ٤٦). آيا آنان در زمين سير نكردند، تا دلهايى داشته باشند كه حقيقت را با آن درك كنند؛ يا گوشهاى شنوايى كه با آن (نداى حق را) بشنوند؟! چرا كه چشم هاى ظاهر نابينا نمى‌شود، بلكه دلهايى كه در سينه‌هاست كور مى‌شود.

قلبى كه در صدر است، همان قلب گوشتى است و يكى از عضلات بدن است كه مانند همه عضلات فاقد ادراك و علم و عقل و مرض شك و نفاق و قساوت و همه صفات نفسى مى باشد. اينجا اين سوال مى ماند كه آيا بين قلب مذكور و روح واسطه‌ى است كه قرآن ادراك روح را به قلب نسبت مى دهد؟

ظاهرا تا كنون اين واسطه از نظر علمى مجهول مانده است، و تفسير عده‌ى از آياتى كه در آن به قلوب انسان تعقل و امثال آن نسبت داده شده مجهول مى ماند تا علم به آن دست رسى پيدا كند.

وقوع آسمان بر زمين‌

«وَ يُمْسِكُ السَّماءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ». (سوره حج، آيه ٦٥).

خداوند آسمان را نگاه مى دارد تا بر زمين نيفتد.

اگر مراد از آسمان كرات آسمانى باشد، مطلب روشن است. و اگر مراد از آسمان معناى‌