افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٠١ - ملاك برترى افراد بر همديگر

ديگرى را- هركى باشد- برنمى‌دارد. و هر كسى درگرو عمل و نتيجه‌ى عمل خود است؛ ولى اين قاعده عادلانه در مورد تسبيب استثنا شده است كه ما تفصيل آن را در ماده‌ى اضلال حدودالشريعة فى محرماته، ذكر كرده‌ايم.[١]

قرآن بارگناه گمراه شدگان بى‌علم را به گردن گمراه كنندگان آنان قرار داده است و حديث معتبرى دارد كه توبه‌ى مضل از اضلال، قبول نمى‌شود تا گمراه شده را نفهماند، نعوذ بالله منه، اهل علم دينى بايد خيلى مواظب فتاوى و نوشته‌هاى خود باشند، بِكَ اسْتَجِيْرُ يا رَبِّ وَ سَيِّدِى وَ مَوْلاىَ!.

ملاك برترى افراد بر همديگر

«قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ» (الزمر: ٩)؛ بگو آيا برابر هستند آنانى كه مى‌دانند و آنانى كه نمى‌دانند تنها عاقلان به آن توجه دارند؛ البته داناتر بر دانا نيز مقدم است؛ چون در مقدار بيشتر، دانا نادان مى‌گردد و داناتر، دانا گفته مى‌شود و داخل آيه مى‌شوند.

از نظر عقلى، عالم- هر چند كافر- بر جاهل تقدم دارد؛ بلى علم يكى ازعناصر افضليت است عنصر دوم تقوى است، پرهيز ازمعصيت و انجام وظايف دينى كه معلول ترس از عذاب خدا و يا حياء از پروردگار و يا محبت به او، يامتأثر شدن از عظمت او باشد در قرآن مى‌فرمايد: «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ» (الحجرات: ١٣)؛ گرامى ترين شما پيش خداوند، با تقوى ترين شما است.

همين دو صفت در ترقى مقامات معنوى و علو درجات در دنيا و آخرت نزد خداوند تأثير دارد، اللّهُّمَ بِعَظَمَتِكَ وَ رَحْمَتِكَ ارْزُقْنا مِنْ هاتيْنِ الْخِصْلَتَيْنِ ما يقِّرِبِنى الَيْكَ وَ يبَعِّدُنا عَنْ غَضَبِكَ بِحَقِّكَ وَ بِحَقِّ الْمُقًّرَبِيْنِ عِنْدَكَ.

[١] حدودالشريعه، مجلد اول ص ٤٤٣ ماده‌ى اضلال.