افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٦١ - سخنى در مورد فرشته ها
بازار برود و فلان چيز را بياورد؛ ولى دقت مى خواهد كه به قمار نرسد.[١]
تخصيص سنّت الله، در بعضى موارد
در چندين آيهى قرآن از لزوم سنت الهى و عدم تبديل و تحويل آن خبر داده شده است؛ ولى به شهادت خود قرآن بعضى از سنتهاى مهم گاهى به ارادهى خداوند به اسباب مهمتر تخصيص خورده است، يك مورد؛ در حبس طولانى حضرت يونس (ع) در شكم ماهى بود كه به خاطر تسبيح يونس (ع) و اقرار او بر ستم بر خود، بر طرف شد (صافات؛ ١٤٤).
مورد دوم: باز در باره عذاب امت يونس (ع) بود «فَلَوْ لا كانَتْ قَرْيَةٌ آمَنَتْ فَنَفَعَها إِيمانُها إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّا آمَنُوا كَشَفْنا عَنْهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ مَتَّعْناهُمْ إِلى حِينٍ» (يونس: ٩٨)؛ پس چرا مردمى (در موقع نزول عذاب) كه ايمان آوردند، نفعى به حال شان نداشته مگر قوم يونس (ع) وقتى (در موقع نزول عذاب) ايمان آوردند و آنان را تا وقت مردن شان بهره مند ساختيم.
احتمال دارد معناى آيه چنين باشد: چرا جمعى از مردم به موقع ايمان نياوردند تا به حال آنان نفع مىرسانيد؛ مگر امت يونس وقتى ايمان آوردند عذاب خوار كننده را از آنان در زندگانى دنيا بر طرف كرديم و تا مدتى آنها را بهرمند نموديم و نجات ابراهيم (ع) از سوختن در آتش نيز چنين بود.
به طور كلى معجزات انبياء به ارادهى خداوند بر سنن ثابته در مواردى از باب تأثير علل قوىتر بر علل قوى، مقدم شده است.
سخنى در مورد فرشتهها
«وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ؛ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ (الصافات: ١٦٥، ١٦٦)؛ هر يك از ما، مقام معلومى دارد و همه ما در صف (فرمانبرى خداوند) ايستادهايم و همه از تسبيح كنندگان
[١] - نگارنده در كتاب قضا و شهادت از قرعه بحثى نموده است.