افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٩٧ - كلامى در تعريف عبادت

معناى تعلق قلبى تأويل برده كه مخالف لغت و عرف اسلامى است.

عبادت در لغت به معناى تذلل است و مستفاد از آيات كثيره‌اى قرآن كه كلمه‌ى مقدسه «ربّ» در آنها آمده، اين است كه: عبادت شرك‌آور، تذلل در برابر هر موجودى غير الله؛ اعم از عاقل و حيوان و جامد و نابت و جن و ملك و هر چيزى خيالى ديگر به عنوان «ربّ» است. و گر نه تذلل در برابر انبياء و اولياء و والدين و تذلل در برابر علماى دينى و محاسن سفيدان و اولياى نعمت پسنديده است و راجح، نه حرام و ممنوع تا چه رسد به شرك و تفصيل آن را در كتابهاى ديگر خود آورده‌ام. خداوندا! افراد افراطى [را] كه خونهاى مسلمانان را بدون جهت ريخته و مى‌ريزند و افراد تفريطى را كه در ورطه‌ى خطرناك شرك نا آگاهانه سقوط مى‌كنند و يا به حر ام مبتلا مى‌شوند، هدايت بفرمايد، وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً.

بنابراين شفاعت طلبيدن از ارواح انبياء و توسل به ارواح اولياء براى اينكه از خدا بخواهند؛ حاجات آنان را بر آورده‌سازد، به هيچ وجه، نه شرك عبادى است و نه شرك در خالقيت.

ارواح مطهره‌ى انبياء و اوليا، و مطلق علماء و بزرگان دينى در برزخ حيات دارند و نيز قرآن از پندار و گفتن مردگان در حق شهداء، نهى مى‌كند؛ بلكه تصريح به حيات آنان مى‌فرمايد و افزون بر حيات شان، نزد خداوند روزى مى‌خورند، و به آنچه كه خداوند به آنان از فضل خود داده خوشال هستند و به كسانى كه هنوز به آنان ملحق نشده‌اند بشارت مى‌دهند كه بر شما خوف و ترسى نيست: «وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ» (آل‌عمران: ١٦٩)، وقتى عوام شهداء چنين مقامى داشته‌باشند، انبياء و اولياء و علماء و صحابه‌ى كرام، به طريق اولى از چنين مقامى برخور دار هستند. تشبيه كردن ارواح مقدس آنان به بتها بسيار بى ادبى و توهين به آنان است؛ نعوذ بالله منه.

به هر حال بهتر است مسلمانان حاجات خود را از خدا بخواهند به اين عبارت كه: خداوندا!