افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٧٧ - پنج چيز مخصوص
اين ترتيب كروى بودن زمين از اين آيه و ساير آيات مشابه نيز استفاده مىشود. بعضى از اين دخول تدريجى شب در روز و روز در شب، كوتاه شدن روز و شب در طول سال را استفاده كرده كه فصول چهارگانه سال از آن ظاهر مىشود[١].
دوم خورشيد و ماه براى انتفاع (نفع بردن ما)[٢] مسخّر است، سبب آفرينش اين دو كره بزرگ نورى و كره كوچك مستنير براى هر چه كه بوده و ما نمىدانيم؛ ولى مسخّر ما هستند كه ما از آن دو خصوصاً از خورشيد استفادهى زياد مى بريم.
سوم شمس و خورشيد براى هميشه آفريده نشده؛ بلكه از خود مدت معينى دارند، و سپس برچيده مىشوند «وَ جُمِعَ الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ» القيامة: ٩؛ «إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ» التكوير: ١؛ بلكه مهم تر و عجيب كه ستارگان هم بى فروغ مىشوند «وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ» التكوير: ٢؛ تا وقتى كه اراده پروردگار ازلى و ابدى بر ايجاد مجدد آسمانها و ستارگان و سيارات تعلّق گيرد.
پنج چيز مخصوص
«إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ» لقمان: ٣٤؛ علم قيامت نزد خداوند است و (خداوند) باران را نازل مىكند، و (خدا) مى داند آنچه را كه در رحم هاى زنان هست و هيچ كس نمى داند كه فردا چه كار مىكند و كسى نمى داند در كدام زمين مى ميرد.
١- شكى نيست كه زمان وقوع قيامت را جز خدا كسى نمى داند و در چند آيه بر اين
[١] - البته نقطه حقيقى قطب جنوب و قطب شمال كه شش ماه شب و شش ماه روز است و نيز خط دقيق استوا كه در تمام سال، يك سان است و فصول چهارگانه ندارد استثناء است.
[٢] - احتمالًا بسيارى از حيوانات نيز از شب و روز استفاده مى برند ولى در اينكه شب و روز براى جن و ملائكه تفاوتى دارند يانه ما چيزى نمىدانيم. والله العالم.