افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٨١ - علم پرندگان

هاى زمين) داخل شويد تا سليمان و لشكريان او شما را در حال ناآگاهى پايمال و خورد نكنند!».

آينده كه علم و تجربه بشر به حيوانات و حشرات زمينى بيشتر مى‌شود، مضمون اين آيه روشن تر خواهد شد. اين مور كوچك چگونه سليمان و لشكريان او را شناخته و چگونه از اين كه آنان در نابودى شما تعمد ندارند، از بى خبرى و بى شعورى به شما ضرر مى رسانند، آگاهى يافته و چگونه بين اعمال قصدى و اشتباهى فرق گذاشته است؟

ما امروز چيزى نمى دانيم، شكى نيست كه فهم سليمان از سخنان مورچه سبب استثنايى و اعجازى داشته.

و سوال مهم اين است كه آيا انسان هاى آينده به اين فهم از طريق طبيعى خواهند رسيد يانه؟

علم پرندگان‌

مهمتر از همه علم پرنده هُدهُد است كه در مورد ملكه شهر سباء (در يمن) مى‌گويد من احاطه پيدا كردم به چيزى كه تو- اى نبى زمامدار- احاطه ندارى! و راست هم مى گفت سليمان تا آن روز از حكومت آن و خورشيد پرستى او و زمدارى و مردم آن كشور هيچ اطلاعى نداشت.[١] سليمان مانند يك شاگرد در محضر استاد به سخنان پرنده گوش داد.

و مهمتر از اين موضوع اين است كه علم هدهد تنها در امور حسى جزيى نبود كه در امور حدسى هم بود! آيا همه حيوانات حدس مى زنند؟ سوال مهمتر اين كه هدهد از احكام كلى‌

[١] - ما قبلا در همين كتاب گفتيم كه مستفاد از قرآن اين است كه انبياء( عليهم السلام) به موضوعات خارجى بيشتر از مردم عادى نمى دانند، مگر آن كه خداوند به آنان تعليم نمايد. بلى در صحت رسالت آنان شرط است كه علم به عقايد و اخلاق دينى و احكام شرعى به اندازه كافى داشته باشند.