افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٨٣ - نفخ از روح، نه نفخ روح

و به تعبير صحيح، نظير آن ثابت نشده است اين سجده- ظاهراً- از عظمت روح إنسان‌[١] حكايت دارد و مى‌شود اين سجده را سبب برترى إنسان و استعداد سر شار او بر نوع فرشتگان تلّقى كنيم؛ بلى همين موجود برتر وگُلْ سر سَبَدْ، اگر به كثافت كفر و شرك مبتلا شود، از نظر تشريعى از «سگ» و چهار پايان گمراه تر مى‌گردد و شرالبرّيه، مى‌گردد؛ هر كسى بامش بيشتر، برفش بيشتر، و لذا اگر ايمان و عمل صالح داشت خيرالبرّيه مى‌شود.

اين برترى تكوينى إنسان در آيه مباركه‌ى‌ «وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنِي آدَمَ» (الإسراء: ٧٠) و «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ» (التين: ٤)» مورد تأكيد قرار گرفته است.

و چنانچه گذشت، موجودى حسب استنباط من از قرآن مجيد برتر و اكمل از إنسان در جهان آفريده نشده، و از آيه‌ى‌ «وَ فَضَّلْناهُمْ عَلى‌ كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا» (الإسراء: ٧٠)، به دست مى‌آيد كه بعضى از موجودات هم‌قدم و هم‌مثل إنسان در فضل هستند؛ ولى نگارنده، نمى‌داند كه آن موجود چه نام و نشانى دارد!

نفخ از روح، نه نفخ روح‌

«فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ ساجِدِينَ» (ص: ٧٢)؛ از روح خود در پيكر آدم دميدم؛ روح مجرد آدمى كه به اصطلاح فلاسفه، نفس ناطقه ناميده‌مى‌شود، داخل بدن مادى او نيست و اساساً امكان نفخ در بدن مادى را ندارد كلمه‌ى «من» نشويه است؛ مثل اينكه بگوييم اين سردى از برف و باران است، سردى اثر برف است نه عين او، از روح در بدن دميده شده؛ يعنى روح منبع چيز دميده شده است، نه اينكه خود روح در بدن آدم دميده شده باشد، حرف «من» براى تبعيض نيست؛ بلكه براى پيدا شدن چيزى از چيزى است؛ پس روح مجرد در بدن نيست؛ بلكه منبع براى چيز ديگرى است كه او در بدن دميده شده و به نظر من‌

[١] ١- اسرار فيزيكى و شيميايى بدن و فوايد اعضاى بدن منحصر به بدن إنسان نيست، تمام جهان مادى پر از اسرارا و فوايد و حكمت ها مى باشد، دقت شود.