افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥١ - بحث حديثى
هفت تا مى باشد و همين هفت تا، تمام جهان مادى است، به استثناى زمين هاى هفت گانه و كرسى و عرش.
بنابر اين ممكن است تمام كهكشان هاى تا كنون كشف شده و يا در آينده كشف مىشود و يا تا آخر دنيا كشف نشود، در همين هفت آسمان قرآن مجيد باشد.
احتمال اين كه آسمان ها مطلق ذكر شده و تنها در چند سوره قيد هفت بر آن ها وارد آمده است،[١] بنابر اين ممكن است سموات ديگرى نيز وجود داشته باشد، مرجوح است؛ و بايد مدعى آن براى اثبات آن دليل درستى اقامه كند. ولى به هرحال اين احتمال به دليل قطعى نفى نشده است.[٢]
٢- مستفاد از مجموع آيات قرآن اين است كه عرش مخلوق خداوند است و خداوند رب عرش، و از آيه مباركه «وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ». (سوره هود، آيه ٧) ممكن است مادى بودن آن به دست آيد. والله العالم.
٣- كرسى چيست كه وسعت آسمان ها و زمين را دارد؟ ممكن است كنايه از تصرف و قدرت خداوند باشد.
بحث حديثى
در صحيح فضيل از امام صادق (ع): اى فضيل (هرچيزى در كرسى است؛) آسمان ها و زمين و هرچيز در كرسى است.[٣]
[١] - بقره، ٢٩، اسرى ٤٤، مؤمنون ١٧ و ٨٦، فصلت ١٢، طلاق ١٢، ملك ٣، نوح ١٥ و نباء ١٢؛ در بعضى از ايات« وَ مَنْ فِيهِنَّ» و در بعضى« سبع طرائق» و در بعضى« وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها» و در بعضى« سَبْعاً شِداداً» و در بعضى« طِباقاً» آمده است.
[٢] - قبلا در مورد سموات صحبت شد.
[٣] - معجم الاحاديث المعتبرة، ج ١، ص ٢٥٥ و ٢٥٦.