افق اعلى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٣٢٢ - تفسير سوره ى فاطر

گرفتن ارواح افراد انسان به تاريخ هاى مشخّص به دقيقه و ثانيه در سراسر كره زمين پس از خلقت انسان به راهنمايى و دستور حضرت ملك الموت عزرائيل (ع) كار دقيق و مستمر در ٢٤ ساعت شبانه روزى و احتمالًا جابجايى ارواح در عالم برزخ‌[١] و عذاب كنندگان در موقع موت كفّار. كاتبين كرام كه اعمال بندگان را مى نويسند نه تنها از انسان كه احتمالًا اعمال خوب و بد جن و ساير مكلّفين را در آسمان ها نيز مى نويسند. در يك آيه مى‌خوانيم: «إِنَّ رُسُلَنا يَكْتُبُونَ ما تَمْكُرُونَ» يونس: ٢١؛ رسولان ما مكرهاى شما را مى نويسند. «كِراماً كاتِبِينَ، يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ» الإنفطار: ١١ و ١٢؛ ملائكه حفظ كنندگان، خداوند بر شما حفظ كنندگان را مى فرستد تا وقتى كه مرگ يكى از شما برسد (انعام آيه ٦٠) شايد ملائكه‌اى معقبات (رعد ١١) نيز از همين دسته‌اند و نيز ملائكه‌اى كه براى تقويت مجاهدين در بعضى از غزوات آن حضرت (ص) آمدند از همين جمله هستند.

تدبير حوادث زمين؛ مانند تهيه مقدار معين باران كه از درياها گرفته مى‌شود و راندن بادها به اماكن مختلف و انجام كارهاى زراعت و دهها كار ديگر توسط ملائكه مدبّرات امور مى‌باشند.

امكان دارد مديريت اين كارها توسط حضرت ميكائيل (ع) صورت بگيرد، و تعيين مقادير آبهاى باران و گياهان و نباتات خوردنى انسان و حيوان از زمين و هوا و حتّى از كرات ديگر (اشعه كيهانى) توسط فرشتگان زير نظر او تنظيم گردد. «هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ» فاطر: ٣؛

انجام مقدّمات قيامت از نفخ صور و غيره به رياست حضرت اسرافيل (ع) و نيز سرپرستى‌

[١] - ممكن است فرشتگان زير دست عزرائيل به مراتب از فرشتگان زير دست جبرئيل بيشتر باشند و طبق حديثى آخرين فرشته‌اى كه به دستور خداوند در نفخ اول مى ميرد عزرائيل است.