فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣١٥ - سرزنشهاى برادران يوسف
سجده برادران يوسف
٢١٤. برادران يوسف، خاضع و فروتن در برابر يوسف عليه السلام در رؤياى وى:
اذ قالَ يوسُفُ لِابيهِ يابَتِ انّى رَايتُ احَدَ عَشَرَ كَوكَبًا ... رَايتُهُم لى سجِدين. [١]
يوسف (١٢) ٤
٢١٥. سجود برادران براى يوسف عليه السلام بعد از رسيدن وى به مقام زمامدارى در مصر:
فَلَمّا دَخَلوا عَلى يوسُفَ ءاوى الَيهِ ابَوَيهِ وقالَ ادخُلوا مِصرَ ان شَاءَ اللَّهُ ءامِنين ء ... وخَرّوا لَهُ سُجَّدًا ... ء رَبّ قَد ءاتَيتَنى مِنَ المُلكِ .... [٢]
يوسف (١٢) ٩٩ و ١٠٠ و ١٠١
٢١٦. سجود برادران يوسف در برابر وى، عينيّت و تأويل رؤياى يوسف عليه السلام در كودكى:
اذ قالَ يوسُفُ لِابيهِ يابَتِ انّى رَايتُ احَدَ عَشَرَ كَوكَبًا والشَّمسَ والقَمَرَ رَايتُهُم لى سجِدين ء ... وخَرّوا لَهُ سُجَّدًا وقالَ يابَتِ هذا تَأويلُ رُءيىَ مِن قَبلُ قَد جَعَلَها رَبّى حَقًّا ....
يوسف (١٢) ٤ و ١٠٠
سرزنشهاى برادران يوسف
٢١٧. سرزنش يعقوب عليه السلام از جانب برادران، به سبب اندوه جانكاه و طاقت فرسايش، در فراق يوسف عليه السلام:
قالوا تاللَّهِ تَفتَؤُا تَذكُرُ يوسُفَ ... او تَكونَ مِنَ
[١] . «سجده» به معناى اعم است؛ يعنى خضوع و فروتنى. (مجمعالبيان، ج ٥-/ ٦، ص ٣٢٠) از امام باقر عليه السلام روايت شده: منظور از يازده ستاره، برادران يوسف است. (تفسير نورالثقلين، ج ٢، ص ٤١٠، ح ١٣؛ تفسير قمى، ج ١، ص ٣٣٩)
[٢] . برخى مفسران برآنند كه سجود پدر و مادر و برادرانيوسف براى وى سجود حقيقى بوده است، زيرا سجده در آن زمان به منظور اداى احترام، امرى عادى بوده و در شريعت آنان مورد نهى نبوده است. (مجمع البيان، ج ٥-/ ٦، ص ٤٠٥؛ روح المعانى، ج ٨، جزء ١٣، ص ٨٣؛ تفسير التحرير و التنوير، ج ٧، جزء ١٣، ص ٥٨)