با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٩٠ - نظريه برگزيده

كربلا آمد، به يك بار زيارت قبر سيد الشهدا (ع) بسنده نكرد. بلكه دست كم دو بار قبر آن حضرت را زيارت كرد. اما زيارت نخست وى همانى است كه ما آن را از طبرى امام، [١] سيّد ابن طاووس [٢] و خوارزمى [٣] نقل كرديم. همان زيارتى كه عطيه آن را نقل كرد؛ و اين زيارت با زيارت همزمان با ديدار فرق مى‌كند، به چند دليل:

١. در اين زيارت ذكرى از خبر ديدار نمى‌يابيم، بلكه شايد به عدم ديدار نيز در آن تصريح شده است. زيرا در نقل طبرى و خوارزمى آمده است كه جابر از عطيه خواست كه به سوى خانه‌هاى كوفه برود و گفت: «مرا به سوى خانه‌هاى كوفه ببر»، آن گاه به راه افتادند. اين بسيار بعيد است كه ديدارى صورت گرفته باشد و با وجود اهميّت فراوانى كه دارد، عطيه آن را ذكر نكرده باشد.

٢. از خبر طبرى، سيّد ابن طاووس و خوارزمى استفاده مى‌شود كه در هنگام زيارت اين دو، جز آنها هيچ كس نبوده است، ولى در ضمن خبر همزمان با ديدار، آمده است كه گروهى از بنى هاشم نيز آنجا بودند. ابن نما گويد: «چون اهل و عيال حسين (ع) به كربلا رسيدند، ديدند كه جابر بن عبد الله انصارى- رحمة الله عليه- و گروهى از بنى هاشم سرگرم زيارت ايشانند». [٤] سيّد گويد: «چون به قتلگاه رسيدند، جابر بن عبد الله انصارى، گروهى از بنى هاشم و مردانى از خاندان پيامبر (ص) را ديدند كه براى زيارت قبر حسين (ع) آمده‌اند، پس همزمان رسيدند».

بنابر اين از اين دو روايت استفاده مى‌شود كه شمارى از بنى هاشم و مردانى از خاندان پيامبر (ص) وارد كربلا شدند- گرچه آنان را به طور كامل نمى‌شناسيم- امّا نامى از عطيه در اينجا نمى‌يابيم؛ و چنانچه حاضر مى‌بود، ديدار با اين گروه را روايت مى‌كرد. پس نتيجه مى‌گيريم كه دو زيارت بوده است.

٣. تصريح بسيارى از علما مبنى بر اينكه جابر نخستين زائر حسين (ع) بود، تقدّم زيارت‌

[١] . بشارة المصطفى، ص ٧٤.

[٢] . مصباح الزائر، ص ٢٨٦.

[٣] . مقتل خوارزمى، ج ١، ص ١٦٧.

[٤] . مثير الاحزان، ص ١٠٧.