با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٧ - داورى ميان محدث نورى و قاضى طباطبايى

انجام شد. از اينجا معلوم مى‌شود كه او از كوفه تا شام را در سه و نيم روز رفت و در سه و نيم روز بازگشت.

٦. در مسأله نجات مختار از زندان، عميره، حامل نامه عبدالله بن عمر- شوهر خواهر مختار- نزد يزيد رفت و نامه آزاديش را از او گرفت و عازم كوفه شد و پس از يازده روز خود را به آنجا رساند.

٧. امام حسين (ع) در هشتم ذى حجّه از مكّه خارج شد، فاصله آنجا تا كوفه نزديك به ٣٨٠ فرسخ است. در حالى كه امام با سرعت هم حركت نمى‌كرد، در دوّم محرّم به كوفه رسيد. پس معلوم مى‌شود كه كاروان ايشان توانست اين مسافت را در مدّت ٢٤ روز طى كند از اينجا دانسته مى‌شود كه آنان روزانه نزديك به پانزده فرسخ راه مى‌پيموردند (با آنكه در برخى منزل گاهها توقف داشتند).

٨. بسيارى از كتاب‌هاى معتبر- مثل آثار الباقية- تصريح كرده‌اند كه ورود اهل بيت (ع) به شام در اوّل صفر بود؛ آنان در حدود بيستم يا پانزدهم محرم از كوفه عازم شام شدند و طى مدّت ده يا پانزده روز خود را به شام رساندند و بازگشت آنان به عراق در چنين مدّتى بعيد نيست. ابوريحان بيرونى كه به اوضاع آگاه و بر كيفيت حركت در آن روزگار مطلع بود، اين را نوشته و نه آن را بعيد شمرده و نه ردّ كرده است.

٩. نقل شده است كه هارون الرشيد و ابوحنيفه [١] ماه ذى حجّه را در كوفه يا بغداد نو مى‌كردند و پس از ديدن ماه براى حجّ بيرون مى‌آمدند.

١٠. شيخ مفيد به نقل از خيزران اسباطى گويد: نزد ابوالحسن، على بن محمّد (ع) به مدينه رفتم. به من گفت: از واثق چه خبر دارى؟ گفتم: فدايت شوم، من كه آمدم سالم بود. من از همه مردم او را زودتر ديده‌ام. من ده روز پيش او را ديده‌ام. گويد: به من فرمود: مردم مدينه مى‌گويند كه او مرده است. گفتم: من از همه مردم زودتر او را ديده‌ايم. فرمود: مردم مى‌گويند او مرده است. هنگامى كه به من گفت: مردم مى‌گويند فهميدم كه مقصودش خود او است .... [٢]

[١]. او ابوحنيفة، سائق الحاج، سعيد بن بيان كه به اعتقاد نجاشى اهل همدان بود، در حالى كه شيخ طوسى، كشى و برقى او را اهل كوفه مى‌دانند. ر. ك: معجم الرجال، ج ٨، ص ١١١.

[٢] . الارشاد، ج ٢، ص ٣٠١.