با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٦ - سر مبارك چه زمانى به دمشق رسيد؟

دوم: سر مبارك امام (ع) پيش از رسيدن اهل بيت (ع) به دمشق، به آن شهر رسيد.

شواهد چندى نيز در تأييد اين احتمال وجود دارد:

تصريح ابن اعثم و خوارزمى بر اين مطلب است، سپس ابن زياد زحر بن قيس جعفى را فرا خواند و سر حسين بن على و سرهاى برادرانش را ... و سرهاى اهل بيت و شيعيانش را به او سپرد. آنگاه على بن الحسين (ع) را فرا خواند و او را همراه خواهران و عمه‌هايش و ديگر زنان، نزد يزيد بن معاويه فرستاد. زحر بن قيس پيش‌تر سر حسين بن على (ع) را به دمشق برد. چون بر يزيد وارد شد، سلام كرد و نامه عبيدالله زياد را به او داد. يزيد نامه را گرفت و در پيش رويش گذاشت وسپس گفت: اى زحر! اخبارى را كه نزد خويش دارى بازگو. گفت: اميرمؤمنان را مژده باد .... [١]

مقتضاى اين سخن اين است كه سر شريف را پس از آن به بيرون دمشق باز گردانده و دگربار، با اسيران شام همراه كرده باشند.

سوم: اهل بيت امام حسين (ع) پس از فرستادن سر، به دمشق اعزام شدند، ولى آنان به كسانى كه سر را همراه داشتند پيوستند و با سر مبارك امام حسين (ع) وارد شام شدند.

شيخ مفيد و طبرسى روايتى دارند كه مؤيّد اين موضوع است. آنان مى‌نويسند: «سپس عبيدالله بن زياد بعد از فرستادن سر حسين (ع)، فرمان داد تا زن و فرزندش را آماده كردند و على بن الحسين (ع) را غل و زنجير بر گردن نهادند. آن گاه آنان را همراه محفز بن ثعلبه عائذى و شمر بن ذى الجوشن گسيل داشت و آنان رفتند تا به كسانى كه سر را با خود داشتند رسيدند ...» [٢]

اين را هم مى‌توان گفت كه سر شريف را همراه اهل بيت (ع) به شام فرستادند و به دمشق وارد كردند، ولى در مجلس يزيد پيش از اهل بيت (ع) بردند. اين احتمال با احتمال نخست كه عموميت دارد سازگارتر است و احتمال دوم را نيز مى‌توان بر آن حمل كرد.

اما درباره تعيين زمان ورود سر شريف به شام؛ برخى از علما آن را به طور مشخص روز اوّل ماه صفر دانسته‌اند. ابو ريحان بيرونى گويد: در روز اوّل ماه صفر، سر حسين (ع)

[١] . الفتوح، ج ٢، ص ١٨٠؛ مقتل خوارزمى، ج ٢، ص ٥٥ (با اندكى تفاوت).

[٢] . الارشاد، ج ٢، ص ١١٩، اعلام الورى، ص ٢٤٨.