با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨ - ريشههاى ارتباط
كار آب دادن و پذيرايى حاجيان را به دست گرفت، اميه نسبت به رياست و اطعامش حسد ورزيد و درصدد برآمد كه با تكلّف همانند هاشم رفتار كند، اما نتوانست و مورد شماتت شمارى از قريش قرار گرفت. او به خشم آمد، نزد هاشم رفت و خواست كه با وى مفاخره كند، اما هاشم به دليل سن و سال و قدر و منزلتش آن را نپذيرفت. قريش هاشم را رها نكردند، تا اين كه اميه رضايت داد در قبال پانصد شتر، براى مدت ده سال مكّه را ترك گويد. آن دو، كاهن خزاعى را كه در عسفان منزل داشت به داورى گرفتند و او به پيروزى هاشم رأى داد. هاشم شترى قربانى كرد و مردم را با آن اطعام كرد. اميه نيز براى مدّت ده سال از مكّه رفت و در شام سكنا گزيد، و اين نخستين دشمنى ميان آن دو بود. [١]
چنانچه اين نقل درست باشد، مفهومش اين است كه اين رويداد، سرآغاز دو ماجرا گشت:
١. دشمنى ميان بنى اميه و بنى هاشم كه نخست با انگيزه حسادت آغاز شد، پس از ظهور اسلام انگيزهها دگرگون و فراوان گشت و زمينههاى تازهاى پديد آمد كه در مباحث آينده ابعادش را روشن خواهيم كرد.
٢. اين مسأله آغاز ارتباط بنى اميه با شام شد. شام با دارا بودن موقعيت ويژه، طبيعت زيبا، نهرهاى فراوان و ساكنان متنوعش، موقعيت تجارى مهمى داشت. از اين رو مىبينيم كه قريش- از جمله ابو سفيان- با آن سرزمين روابط اقتصادى وتجارى برقرار كردند.
جاى بسى شگفتى و دقت است كه بنى اميه در فتح شام نقشى مهمّ ايفا مىكنند و پيش از فتح، بدان سو چشم دوخته و تا هنگام بر افتادن، آن را رها نمىكنند.
محمد كردعلى مىنويسد: ابو سفيان خود به همراه شمارى از بزرگان قريش در ميدان نبرد حضور مىيابد و زير پرچم پسرش يزيد مىجنگد. او و دو پسرش، يزيد و معاويه و گروهى ديگر از اعضاى خاندانش و حتى زنانشان در گشودن شام نقشى اساسى و تعيينكننده داشتند. در جنگ يرموك، شمارى از زنان، مثل جويريه، دختر ابو سفيان كه همراه شوهرش آمده بود و نيز هند دختر عتبه، مادر معاوية بن ابوسفيان- وارد ميدان نبرد شدند. [٢]
[١] . دائرة المعارف، ج ٤، ص ٤١٩.
[٢] . خطط الشام، ج ١، ص ٩٣.