تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٠٤ - شرح آيات

/ ١١٣

شرح آيات

وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ‌ [١٧٦] «كَذَّبَ أَصْحابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ‌- مردم ايكه فرستادگان خدا را تكذيب كردند و آنان را دروغزن خواندند.» أيكة و جمع آن أيائك به معنى باغها و جنگلهاى پر از درختان درهم پيچيده است.

[١٧٧- ١٨٠] «إِذْ قالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَ لا تَتَّقُونَ* إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ* فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُونِ* وَ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلى‌ رَبِّ الْعالَمِينَ‌- در آن هنگام كه شعيب به ايشان گفت كه: چرا از خدا نمى‌ترسيد؟* من براى شما فرستاده‌اى امينم* پس از خدا بترسيد و از من فرمان بريد* و براى اين كار از شما مزدى نمى‌خواهم و پروردگار جهانيان است كه مزد مرا مى‌دهد.» همه انبيا با محتواى عقيدتى يگانه‌اى بر مردمان مبعوث شدند، و به همين جهت تكذيب يك فرستاده به معنى تكذيب همه فرستادگان است، و شايد تأكيد پيامبران بر اين كه خواستار مزدى نيستند همچون دست برداشتن پيشكى از حقوقشان بوده است.

[١٨١] «أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ لا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ‌- پيمانه را درست و تمام بپيماييد و از زيان رسانندگان مباشيد.» [١٨٢] «وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ‌- و با ترازوى درست وزن كنيد.» با عدل و قسط به توزين بپردازيد. و قسطاس به معنى ميزان و ترازو است، آن هم ترازويى درست، و چنان برمى‌آيد كه واجب توزين با ترازو به صورتى است كه حق مردم بدون زياد و كم به دست ايشان برسد. آنچه واجب است همين است، و بنا بر روايات افزودن در پيمانه و وزن و به صاحبان حق اندكى بيش از حقشان دادن مستحبّ است.