بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩٨٤ - توضيح در اطراف معلول نبودن وجوب مقدمه از وجوب ذو المقدمه

ضمير در « قبله » به وقت راجع است.

قوله: فلا بدّ ان يؤخذ مفروض الوجوب: ضمير نائب فاعلى در « يؤخذ » به مأموربه يعنى ذو المقدّمه راجع است و مقصود از مفروض الوجوب بودنش اينستكه در صورت فرارسيدن وقت وجوب بوده و در غير اينصورت وجوب منتفى است.

قوله: بمعنى عدم الدّعوة اليه: ضمير در « اليه » به ذو المقدّمه راجع است.

قوله: لانّه غير اختيارى للمكلّف: ضمير در « لانّه » به مأموربه يعنى ذو المقدّمه عود مى‌كند.

قوله: حتّى البعث الجعلى منه: ضمير در « منه » به بعث راجع است و مراد از « بعث جعلى» انشاء امر مى‌باشد.

قوله: الانبعاث: مقصود از « انبعاث » امتثال مكلّف مى‌باشد.

قوله: امكانا: يعنى ثبوتا.

قوله: و وجودا: يعنى اثباتا.

قوله: استحال البعث نحوه: ضمير در « نحوه » به ذو المقدّمه راجع است.

قوله: لانّه يلازم انفكاك الانبعاث الخ: ضمير در « لانّه » به واجب معلّق عود مى‌كند.

قوله: و هذا بخلاف المقدّمة الخ: مشار اليه « هذا » نفى وجوب در ذو المقدّمه مى‌باشد.

قوله: فانّه يمكن الانبعاث نحوها: ضمير در « فانّه » بمعناى « شأن » بوده و ضمير در « نحوها » به مقدّمه برمى‌گردد.

قوله: لو ثبت: يعنى لو ثبت البعث باينمعنا كه اگر بوجوب مقدّمه واجب قائل باشيم.

قوله: و يتفرّع عليهذا: مشار اليه « هذا » فقدان مانع در مقدّمه مى‌باشد.

قوله: انّه حينئذ لا مانع الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » بوده و كلمه « حينئذ » يعنى حين فقدان المانع من الوجوب فى المقدّمه و مقصود آنستكه:

چون بحسب فرض مقتضى براى وجوب مقدّمه مفوّته موجود بوده لاجرم صرف فقدان مانع كافى است در اتّصاف آن بوجوب و در نتيجه مكلّف مى‌تواند آنرا