بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨٥٠ - مبحث سوم ثبوت ملازمه بين حكم عقل و حكم شرع

هيچ تبعه‌اى بخاطر نفس مخالفت دستور طبيب باو متوجّه نمى‌شود فقط چون دواء نخوردن موجب ادامه تب و استمرار مرضش مى‌گردد همان بر اين مخالفت بار مى‌شود.

با توجّه باينمقدّمه مى‌گوئيم:

در مواردى كه عقل مستقلّا حكم مى‌كند گر امرى از شارع وارد گرديد آيا بر ارشاد حمل كنيم يا بر مولويّت؟

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند لازم است كه بر ارشاد حمل شود زيرا صدور امر بمنظور ايجاد داعى در مكلّف است و بحسب فرض صرف امر عقلى براى اين منظور كافى است بدون اينكه نيازى به امر شرعى داشته باشيم لاجرم امر مزبور را بايد بر ارشاد بحكم عقل ناظر بدانيم.

قوله: و هى انّه لو ورد من الشّارع امر: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

قوله: اطيعوا اللّه و الرّسول: سوره آل عمران آيه (٣٢).

قوله: انّه امر منه بما هو مولى: ضمير در « انّه » به « هذا الامر» راجع بوده و در « منه » به شارع مقدّس برمى‌گردد.

قوله: او انّه امر ارشادى: ضمير در « انّه » به « هذا الامر» راجع است.

قوله: اى انّه امر منه بما هو عاقل: ضمير در « انّه » به « هذا الامر» و در « منه » به شارع مقدّس راجع است.

قوله: و هذا معنى انّه مولوى: مشار اليه « هذا » امر تأسيسى بوده و ضمير در « انّه » به امر صادر از شارع برمى‌گردد.

قوله: او انّه امر تأكيدى: ضمير در « انّه » به هذا الامر راجع است.

قوله: و هو معنى انّه ارشادى: ضمير « هو » به امر تأكيدى راجع بوده و ضمير در « انّه » به امر صادر از شارع برمى‌گردد.

قوله: و الحقّ انّه للارشاد: ضمير در « انّه » به امر صادر از شارع راجع است.

قوله: ارادته للقيام به: ضمير در « ارادته » به مكلّف راجع بوده و ضمير در « به » به فعل برمى‌گردد.