بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٩١٢ - مقدمه واجب

بحث از شرط متأخّر چه آنكه شرط از جمله مقدّمات است و وقتى در اصول اثبات كرديم اتيان مقدّمه از نظر شرع نيز واجب است شرط نيز آوردنش واجب بوده اگرچه متأخّر از مشروط باشد همچون اغسال ليليّه براى زن مستحاضه كثيره نسبت به صوم روز گذشته.

و مانند بحث از مقدّمات مفوّته يعنى مقدّماتى كه ترك آنها موجب تفويت ذو المقدّمه مى‌باشد چه آنكه بر فرض شارع مقدّس بوجوب اينگونه از مقدّمات اگر حكم نكند عقل اتيان آنها را واجب مى‌داند و اين از فوائد و آثار علمى مترتّب بر مبحث مقدّمه واجب مى‌باشد.

قوله: و لا بدّيّة الاتيان بها: ضمير در « بها » به مقدّمه راجع است.

قوله: فى القول بوجوبها شرعا: ضمير در « بوجوبها » به مقدّمه راجع است.

قوله: ان يتركها بحال: ضمير مفعولى به مقدّمه عود مى‌كند.

قوله: مادام هو بصدد امتثال ذى المقدّمه: ضمير « هو » به مكلّف برمى‌گردد.

قوله: بل يبدو لاوّل وهله: يعنى بل يظهر ابتداءا.

قوله: انّه لغو من القول: ضمير در « انّه » به بحث عن هذه المسئله راجع است.

قوله: لا طائل تحته: يعنى لا نفع تحت هذا البحث.

قوله: و من اجل هذا: يعنى و من اجل كون هذه المسئله من اشهر مسائل هذا العلم.

قوله: راجع عنها المطوّلات ان شئت: از جمله دو ثمره‌اى است كه مرحوم صاحب فصول بشرح زير فرموده‌اند:

الف: اگر بوجوب مقدّمه واجب قائل باشيم مى‌توان آنرا بقصد قربت و امتثال آورد و در غير اينصورت قصد قربت جايز نيست.

ب: اگر بوجوب مقدّمه قائل باشيم بر اتيان آن ثواب مترتّب بوده و در غير اينصورت ثوابى بر آن بار نمى‌شود.

قوله: فيا ترى: يعنى فيا قارئ ترى ...

قوله: هل كان البحث عنها: ضمير در « عنها » به مسئله مقدّمه واجب راجع‌