بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٨٤ - حكم نهى تنزيهى

كرده و از باب نهى از عبادت قرار دهيم.

بيان مراد

قوله: اشدّ و اكثر منها فى التّنزيهى: ضمير در « منها » به مرتبه بُعد راجع است.

قوله: و لاجل هذا حمل الاصحاب الخ: مشار اليه « هذا » دلالت نهى تنزيهى بر فساد مى‌باشد و حاصل آنكه اصحاب فرموده‌اند:

نهى مطلقا چه تنزيهى بوده و چه تحريمى دلالت بر فساد منهى‌عنه دارد ولى در عين حال نسبت بعملى كه عباديّتش محرز و معلوم است اگر نهى داشتيم مى‌بايد آنرا بر قلّت ثواب حمل كرده و بگوئيم از نهى باين معنى بايد منتقل شد كه ثواب منهى‌عنه از عبادتى كه اين نهى بآن متوجّه نشده كمتر است.

قوله: مع ثبوت صحّتها شرعا: ضمير در « صحّتها » به عبادت راجع است.

قوله: لو اتى بها المكلّف: ضمير در « بها » به عبادت عود مى‌كند.

قوله: لا الكراهة الحكميّة الشّرعيّة: مقصود از آن كراهت در مقابل احكام چهارگانه ديگر مى‌باشد.

قوله: انّ النّهى الوارد فيها يكون مسوقا الخ: ضمير در « فيها » به عبادت راجع است.

قوله: لبيان هذا المعنى: يعنى اقلّيّت ثواب.

قوله: و الرّدع عنه: ضمير در « عنه » به فعل عود مى‌كند.

قوله: و عليه فلو احرز الخ: ضمير در « عليه » به حمل اصحاب راجع است.

متن:

تنبيه‌

انّ النّهي الّذي هو موضع النّزاع- و الّذي قلنا باقتضائه الفساد في العبادة- هو النّهي بالمعنى الظّاهر من مادّته و صيغته أعني ما يتضمّن حكما تحريميّا او تنزيهيّا بان يكون انشاؤه بداعي الرّدع و الزّجر.

امّا النّهي بداع آخر كداعي بيان أقلّيّة الثّواب، او داعي الارشاد الى مانعيّة الشّيئ مثل النّهي عن لبس جلد الميتة في الصّلاة، او نحو ذلك من الدّواعي- فانّه‌