بیان المراد؛ شرح فارسی بر اصول الفقه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٧٤ - شرح كلمه«اجتماع»

هذا الفعل الواحد مطابقا لعنوان الصّلاة و لعنوان الغصب معا. و حينئذ اذا اتّفق ذلك للمكلّف فانّه يكون هذا الفعل الواحد داخلا فيما هو مأمور به من جهة فيقتضي أن يكون المكلّف مطيعا للأمر ممتثلا، و داخلا فيما هو منهي عنه من جهة أخرى فيقتضي أن يكون المكلّف عاصيا به مخالفا.

ترجمه:

توضيح كلمات و مفردات‌

عنوان بحث‌

شرح كلمه «اجتماع»

مقصود حضرات از اينكلمه تلاقى و برخورد اتّفاقى بين مأموربه و منهى‌عنه در شيئ واحد مى‌باشد.

البتّه فرض اين تلاقى تنها در صورتى است كه امر بعنوانى غير از عنوان نهى تعلّق گرفته بطورى كه بين عنوانين هيچگونه ربطى نباشد منتهى بطور ندرت و اتّفاق گاهى ايندو عنوان در شيئ واحدى با هم تلاقى و اجتماع مى‌كنند و در چنين وقتى است كه مى‌گويند: امر و نهى با هم اجتماع كرده‌اند.

بيان نحوه اجتماع‌

بايد توجّه داشت كه اجتماع و التقاء بين دو عنوان بدو نحو ممكنست صورت گيرد:

١- آنكه اجتماع بحسب مورد باشد يعنى آنچه در خارج تحقّق يافته فعل واحدى كه با هريك از دو عنوان مطابق بوده نباشد بلكه فعل واقع دوتا است كه در وقت واحد با هم تقارن و مجاورت دارند منتهى يكى از آندو با عنوان واجب تطابق داشته و ديگرى با عنوان محرّم.

مثال‌

مثال آن نظير نگاه كردن به زن اجنبيّه در هنگام خواندن نماز مى‌باشد.

در اينمثال نگاه كردن با عنوان « نماز » تطابق نداشته همانطورى كه نماز