پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٧ - شرح و تفسير ارزش والاى اسلام

مى‌پردازد و در واقع با اين بخش آنچه را كه درباره اطاعت و تقوا در بخش گذشته آمده بود، تكميل مى‌كند، زيرا اطاعت و تقوا به پيروى آيين اسلام حاصل مى‌شود. در قسمت نخست اين بخش، يازده صفت از اوصاف عظمت اسلام را بيان كرده، مى‌فرمايد: «سپس (آگاه باشيد) اين اسلام آيينى است كه خداوند آن را براى خود برگزيده و با عنايت خاص خويش آماده ساخته (و به آن فوق العاده اهميّت داده است). بهترين خلق خود (محمد صلّى اللّه عليه و آله) را براى تبليغ آن برگزيد و پايه‌هاى آن را بر محبّت خويش قرار داد»؛ (ثمّ إنّ هذا الإسلام دين اللّه الّذي اصطفاه لنفسه، و اصطنعه‌ [١] على عينه، و أصفاه خيرة خلقه، و أقام دعائمه على محبّته).

در اين پنج وصف نخستين، در حقيقت اركان اصلى اين دين مقدس تبيين شده كه تشريع آن به دست خداست و با نهايت دقت صورت گرفته، و ابلاغ‌كننده آن بهترين خلق خدا پيامبر اسلام است و پايه‌هاى اصلى آن براساس محبّت خدا قرار گرفته است.

جمله‌ (اصطفاه لنفسه) اشاره به اين است كه راه رسيدن به قرب خداوند، تنهايى آيين اسلام است: « «وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ» هركس غير دين اسلام را بپذيرد از او پذيرفته نيست». [٢] جمله «و اصطنعه على عينه» در مورد امورى گفته مى‌شود كه شخص به هنگام انجام گرفتن آن حاضر و ناظر باشد و به عبارت ديگر در برابر چشمان او انجام گيرد. و در مورد خداوند، كنايه از نهايت عنايت و مراقبت الهى نسبت به آن است. قرآن مجيد درباره حضرت موسى عليه السّلام مى‌فرمايد: « «وَ لِتُصْنَعَ عَلى‌ عَيْنِي» تو بايد در حضور من و تحت مراقبت من پرورش يابى». [٣]

جمله‌ «أقام دعائمه على محبّته» (با توجّه به اينكه ضمير محبته به خدا بازمى‌گردد

[١]. «اصطنع» از ريشه «اصطناع» از باب افتعال است كه به معناى ساخته و پرداخته كردن و برگزيدن و پرورش دادن چيزى است.

[٢]. آل عمران، آيه ٨٥.

[٣]. طه، آيه ٣٩.