پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧ - شرح و تفسير او خطرناكترين دشمن شماست

اشاره به اينكه با توجه به آنچه در بخش‌هاى قبل اين خطبه گفته شد ابليس بزرگترين دشمن دين و دنياى شماست؛ و از هردشمنى خطرناكتر است؛ بايد تمام نيروهاى خود را براى دفع او بسيج كنيد.

در اين عبارت، امام عليه السّلام از فساد و تباهى تعبير به «حرج» يعنى دشوارى، نموده (و در بعضى از نسخه‌ها جرح به معناى جراحت و زخم آمده كه تعبير مناسب‌تر به نظر مى‌رسد) و از وسوسه‌هاى گمراه‌كننده شيطان تعبير به قدح (چيزى كه با آن آتش مى‌افروزند) فرموده است، زيرا يك آتش‌زنه كوچك ممكن است خانه يا محله‌اى را به آتش بكشاند؛ وسوسه‌هاى شيطانى نيز گاه باعث اختلاف و از هم پاشيدگى جامعه‌ها مى‌شود مخصوصا تعصبهاى كور و كبر و غرور كه خطبه، بيشتر ناظر به آن است مى‌تواند آتش جنگل‌هاى قبيلگى را روشن سازد و زمين را از خون افراد بى‌گناه رنگين كند.

تعبير به «جدّ» (با فتح جيم) به معناى قطع، اشاره به قطع رابطه و عدم اطاعت از فرمان ابليس است. (در بعضى از نسخه‌ها «جدّ» با كسر جيم آمده كه به معناى تلاش و كوشش است و با جمله قبل تناسب بيشترى دارد؛ بعضى در مبارزه با ابليس نهايت جد و جهد را بنماييد.

- مى‌گويند و در آيه شريفه‌ «وَ أَنَّهُ تَعالى‌ جَدُّ رَبِّنا» اشاره به عظمت خداوند است و در جمله بالا منظور قطع رابطه است.