پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨١ - شرح و تفسير تقواى الهى سرچشمه تمام خوشبختيها

حرارت آتش‌هاى برافروخته (جهان ديگر) است»؛ (فإنّ طاعة اللّه حرز من متالف مكتنفة، و مخاوف متوقّعة، و أوار [١] نيران موقدة).

در واقع جمله اوّل و دوم اشاره به بركات اطاعت خداوند در دنيا و جمله سوم اشاره به آثار آن در آخرت است؛ در دنيا انسان را از خطرات موجود و خطرات آينده حفظ مى‌كند و در آخرت از آتش سوزان دوزخ.

بعضى از شارحان نهج البلاغه اين خطرات را اشاره به مفاسد اخلاقى و درونى دانسته‌اند كه هلاكتهاى ناشى از آن همان دور ماندن از هدايت‌هاى الهى است در حالى كه اين خطرات مى‌تواند شامل خطرات مادّى هم بشود، زيرا اطاعت الهى، جامعه بشرى را در امنيّت فرومى‌برد، بركات آسمان و زمين را شامل حال آنها مى‌كند و مرگ‌وميرها را تقليل مى‌دهد، همان‌گونه كه در آيات سوره نوح به آن اشاره شده است: «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً» [٢]

آن‌گاه بار ديگر امام به مسئله تقوا و پرهيزگارى و آثار آن بازمى‌گردد، زيرا طاعت پروردگار و تقوا لازم و ملزوم يكديگرند؛ تقواى درونى سبب طاعت مى‌شود، همان‌گونه كه طاعت عامل پرورش تقوا در درون مى‌گردد. امام عليه السّلام در اينجا به هشت قسمت از آثار تقوا، ضمن جمله‌هايى كوتاه و پرمعنا اشاره مى‌كند و مى‌فرمايد: «هركس دست به دامن تقوا زند شدائد و سختيها پس از نزديكى، از وى دور مى‌گردد، تلخيهاى حوادث ناراحت‌كننده به شيرينى مبدّل مى‌شود، امواج متراكم ناراحتى از او دور و مشكلات پى‌درپى و خسته كننده، آسان مى‌گردد و مجد و عظمت از دست رفته، همچون بارانهاى پرپشت بر او فرو مى‌بارد و رحمت قطع شده الهى به سوى او بازمى‌گردد. نعمتهايى كه فرونشسته بود به‌

[١]. «أوار» بر وزن «غبار» به معناى حرارت آتش و آفتاب است و گاهى به تشنگى حاصل از آن نيز اطلاق مى‌شود.

[٢]. نوح، آيات ١٠- ١٢.