پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٨٠ - شرح و تفسير تقواى الهى سرچشمه تمام خوشبختيها

لبطون قبوركم، و سكنا لطول وحشتكم، و نفسا لكرب مواطنكم).

امام عليه السّلام در سه جمله نخست، جايگاه اطاعت خدا را در وجود انسان مشخص مى‌كند؛ ابتدا آن را به صورت لباس زيرين، نه لباس رويين كه تنها جنبه خودنمايى و ظاهرسازى و رياكارى داشته باشد، معرّفى مى‌كند آن‌گاه از آن فراتر رفته و آن را به درون جسم مى‌كشاند كه از لباس زيرين هم پايين‌تر است و باز از آن فراتر مى‌رود و جايگاه آن را قلب انسان معرفى مى‌كند.

توجه داشته باشيد كه «بين اضلاع» مفهوم دقيقش «ميان دنده‌ها» ست و از آنجا كه قلب در درون سينه قرار دارد و دنده‌ها از هرطرف آن را احاطه كرده، اشاره لطيفى به قلب است.

البتّه بايد توجه داشت كه قلب، مركز ادراكات نيست؛ ولى رابطه نزديكى با مغز و روح انسان دارد و هرپديده‌اى كه در روح ظاهر مى‌شود. نخستين اثرش در قلب نمايان مى‌گردد.

جمله‌ «أميرا فوق أموركم» اشاره به اين است كه حاكميت فرمان خدا بايد در تمام مسائل زندگى اعم از فردى و اجتماعى و سياسى جارى باشد.

جمله‌هاى‌ «و منهلا لحين ورودكم ...» اشاره به آثار مثبت و بركات فراوان اطاعت خدا در زندگى مادى و معنوى انسانهاست روح را سيراب مى‌كند و انسان‌ها را به اهداف والاى خود مى‌رساند، در مقابل مشكلات از او دفاع مى‌كند و در عالم برزخ و قبر و روز قيامت مايه آرامش است. سپس حضرت در ادامه به ذكر علّت لزوم اطاعت پروردگار پرداخته، مى‌فرمايد: «زيرا اطاعت خداوند وسيله حفظ از حوادث مرگبارى است كه اطراف انسان را فراگرفته و وحشت‌هايى كه (هرلحظه) انتظار آن مى‌رود، و (نيز) حفظ از