پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٨٥ - نه وصف مهم ديگر

من الجبل» [١] ايستادگى به خرج مى‌دهند و اين نشان مى‌دهد كه پرهيزكارى به معناى كناره‌گيرى از اجتماع و عافيت‌طلبى نيست، بلكه پرهيزكاران واقعى كسانى هستند كه در مقابل حوادث سخت، سينه سپر مى‌كنند و با شجاعت براى نجات خود و جامعه در حل مشكلات مى‌كوشند.

صبر در مكاره، يكى از شاخه‌هاى صبر است كه شامل هرگونه مصيبت و حادثه ناگوار مى‌شود. پرهيزكاران در اين ميدان هم سربلند و پراستقامتند، زيرا بى‌تابى در برابر مصائب و مشكلات از يك سو انسان را به گناه و سخنان نادرست مى‌كشاند و از سوى ديگر راه پيدا كردن حل مشكل را به روى انسان مى‌بندد.

شكرگزارى آنها، به هنگام فزونى نعمت، ناشى از تواضع آنان در برابر خدا و خلق است؛ نه همچون مغروران متكبّر كه وقتى به مال و مقام و ثروتى مى‌رسند همه‌چيز را فراموش كرده، سركشى را در برابر خالق و مخلوق آغاز مى‌كنند.

سپس امام عليه السّلام به سه وصف ديگر از اين اوصاف فضيلت اشاره كرده، مى‌فرمايد: «به كسى كه او با وى دشمنى دارد ستم نمى‌كند، و به سبب دوستى با كسى مرتكب گناه نمى‌شود، و پيش از آنكه شاهدى بر ضدّش اقامه شود اعتراف به حق مى‌كند»؛ (لا يحيف‌ [٢] على من يبغض، و لا يأثم فيمن يحبّ، يعترف بالحقّ قبل أن يشهد عليه).

اين سه وصف، همه ناشى از روح حق‌طلبى و عدالت‌خواهى پرهيزگاران است. عادل كسى است كه نه حق دشمنش را از او دريغ دارد، همان‌گونه كه قرآن مجيد مى‌گويد:

« «وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‌ أَلَّا تَعْدِلُوا» دشمنى با گروهى سبب نشود كه عدالت را درباره آنان اجرا نكنيد». [٣]

[١]. الكافى، جلد ٢، صفحه ٢٤١.

[٢]. «يحيف» از ريشه «حيف» در اصل به معناى جور و ستم است، بنابراين «لا يحيف» به اين معناست كه ستم نمى‌كند.

[٣]. مائده، آيه ٨.