پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٠ - شرح و تفسير دوازده وصف ديگر

الحلال؛ عبادت هفتاد جزء دارد كه از همه برتر، به دنبال روزى حلال بودن است». [١]

قرآن مجيد مى‌گويد: « «يا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً» اى رسولان الهى از غذاى پاكيزه و حلال تناول كنيد و عمل صالح به جاى آوريد». [٢] اين تعبير ممكن است، نشان آن باشد كه عمل صالح زاييده غذاى حلال و طيّب است.

تعبير به‌ «نشاطا في هدى» ناظر به اين است كه پيمودن راه هدايت براى آنها برخلاف افراد كوتاه‌فكر و كم معرفت مايه نشاط و شادى است؛ هرگز از پيمودن اين راه خسته نمى‌شوند و سلوك سبيل الهى هردم بر نشاط آنها مى‌افزايد.

منظور از جمله‌ «و تحرّجا عن طمع» اين است كه پرهيزكاران به كلّى از طمع دورند، زيرا طمع نتيجه وابستگى شديد به دنيا و سبب توجه به غير خدا و موجب مفاسد زيادى مى‌گردد. از جمله يكى از عوامل ذلّت و كينه و عداوت و حقد و حسد است؛ طمعكاران هرگز از مال دنيا سير نمى‌شوند و پيوسته براى به دست آوردن آن از هرراهى كه باشد تلاش مى‌كنند و در واقع گرفتار اسارت دائم‌اند، همان‌گونه كه امام عليه السّلام در كلمات قصارش فرموده: «الطّمع رقّ مؤبّد؛ طمع سبب بردگى جاويدان است». [٣]

به علاوه، طمع فكر و عقل را از كار مى‌اندازد و انسان را گرفتار لغزش‌هاى بزرگ مى‌كند، همان‌گونه كه مولا در يكى ديگر از كلمات قصارش فرموده: «أكثر مصارع العقول تحت بروق المطامع‌؛ بيشترين زمين خوردن عقلها، زير برقهاى طمع است». [٤]

سپس امام عليه السّلام به بيان سه وصف ديگر از اوصاف برجسته شخص پرهيزكار پرداخته مى‌فرمايد: «پيوسته عمل صالح انجام مى‌دهد، با اين حال ترسان است (كه از او پذيرفته نشود.) روز را به‌پايان مى‌برد در حالى كه همّ او سپاسگزارى (نعمتهاى الهى) است و صبح‌

[١]. الكافى، جلد ٥، صفحه ٧٨.

[٢]. مؤمنون، آيه ٥١.

[٣]. نهج البلاغه، كلمات قصار، ١٨٠.

[٤]. نهج البلاغه، كلمات قصار، ٢١٩.