پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٢ - نكته نقش هجرت در اسلام

مكانى، بر آن افزوده شد، همان‌گونه كه در احاديث متعددى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و اله مى‌خوانيم: «و المهاجر من هجر الخطايا و الذّنوب؛ مهاجر كسى است كه از خطايا و گناهان هجرت كند». [١]

حتى در حديثى از على عليه السّلام مى‌خوانيم: «يقول الرّجل هاجرت و لم يهاجر إنّما المهاجرون الّذين يهجرون السّيئات و لم يأتوا بها؛ بعضى مى‌گويد: ما مهاجرت كرديم در حالى كه مهاجرت نكرده‌اند؛ مهاجران واقعى كسانى هستند كه از گناهان هجرت كنند و هرگز آن را انجام ندهند». [٢] به اين ترتيب كسانى كه هجرت مكانى كنند اما هجرت معنوى و درونى نداشته باشند؛ يعنى از گناهان دورى نكنند در زمره مهاجران واقعى نيستند.

دليل اين‌گونه توسعه در مفهوم هجرت روشن است؛ زيرا روح و جهان هجرت، رفتن از كفر به سوى ايمان و از عصيان به سوى اطاعت است.

از همين رهگذر در خطبه بالا معرفت امام هرزمان و رسيدن به خدمت او براى فراگيرى معارف دينى به عنوان هجرت شناخته شده است.

(١). ميزان الحكمة، جلد ١١، حديث ٢١٠٦٥.

(٢). سفينة البحار، ماده «هجرت».