پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٠ - نكته كنار رفتن از برابر امواج فتنهها

آرى امام عليه السّلام هنگامى كه حوادث تلخ آينده و ظلمات فتنه‌ها را پيش‌بينى مى‌كند راه نجات آن را نيز نشان مى‌دهد و مى‌فرمايد: اگر سخنانى را كه من مى‌گويم به خوبى بشنويد و حفظ كنيد و دقيقا در آن بينديشيد براى نجات شما از شرّ اشرار و فتنه‌هاى فتنه‌جويان بسيار مؤثر است.

امام عليه السّلام در اينجا وجود خود را به چراغى پرنور در ميان امواج ظلمت، تشبيه كرده و به مردم دستور مى‌دهد به سوى اين چراغ بيايند و در حوزه پرتوافشانى آن قرار گيرند.

نخست دستور مى‌دهند سخنان را بشنوند و نگهدارى كنند. سپس فرمان مى‌دهد كه درباره آن تعمق نمايند و حقيقت آن را درك كنند (و اين است تفاوت مفهوم جمله‌ «فاسمعوا أيّها النّاس وعوا» با جمله‌ «و أحضروا آذان قلوبكم تفهموا» كه يكى شنيدن و درك كردن و نگهدارى نمودن و ديگرى دقت كردن و به عمق آن رسيدن را مى‌گويد).

گاه فتنه‌هايى در جوامع بشرى بروز مى‌كند كه افراد باايمان نه قادر بر دفع آن هستند و نه توان تشكيل يك گروه مبارز را دارند و افرادى كه مستقيما در برابر اين فتنه‌ها قرار گيرند و خود را به آب و آتش بزنند، سرنوشتى جز شكست و نابودى ندارند.

بهترين راه در چنين شرايطى، كنار رفتن از جلو سيلاب فتنه و در انتظار يافتن فرصت مناسب براى قلع و قمع آن است. بديهى است اقدامات نسنجيده، نتيجه‌اى جز هدر دادن نيروها و از بين بردن فرصتهاى آينده ندارد. فلسفه نهى از قيامها در عصر امامان معصوم نيز همين است و اين در واقع شاخه‌اى از شاخه‌هاى تقيّه است؛ تقيّه‌اى كه فلسفه‌اش حفظ نيروها براى استفاده از فرصت مناسب است.

امام امير المؤمنين عليه السّلام با اينكه شجاع‌ترين فرد امت و از مبارزان صف اوّل در مقابل دشمنان اسلام بود در خطبه بالا به نكته دقيقى كه گفته شد توجه مى‌دهد و بر آن تأكيد مى‌كند.