پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٠ - خطبه در يك نگاه

اوصاف الهى را در آن بيان كرده است كه در هيچ خطبه ديگرى گستردگى ذكر صفات جلال و جمال، در اين حدّ ديده نمى‌شود.

در واقع امام عليه السّلام در اين خطبه قدرت بيان انديشه الهى خود را در شرح پيچيده‌ترين مسائل اعتقادى نشان داده و همه دقايق صفات ثبوتى و سلبى و اضافى حق تعالى را با نظم خاصّى برشمرده است و سزاوار است كه آن را به منزله سوره توحيد- كه در روايات به عنوان يك سوم قرآن شمرده شده است- در نهج البلاغه بدانيم.

اين خطبه در واقع يك بخش است و آن شرح اسما و صفات خداست؛ ولى آن را با كمى مسامحه مى‌توان به سه بخش تقسيم كرد: بخشى درباره صفات ثبوتى خداوند سخن مى‌گويد و بخشى ديگر درباره صفات سلبى و بخشى هم به قدرت پروردگار در مسأله معاد و بازگشت انسانها به زندگى مجدّد اشاره دارد.

در مجموع، هركس اين خطبه را با دقّت بررسى كند مى‌داند كه هرگز فيلسوفان الهى جهان در گذشته و حال خدا را اين‌گونه دقيق و روشن، زيبا و جالب معرفى نكرده‌اند و حتى اگر مطالعه‌كننده مسلمان هم نباشد بر گوينده اين سخنان هزاران آفرين مى‌گويد.