پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٤ - شرح و تفسير اين گونه بايد خدا را شناخت

برتر از آن است كه نسبت به بندگانش ستم روا دارد (به همين دليل) در ميان بندگان، قيام به قسط كرده (و هيچ گونه تبعيض را در شرايط مساوى روا نمى‌دارد) و در داورى خود، عدالت را درباره آنها (به‌طور كامل) رعايت مى‌كند»؛ (الّذي صدق في ميعاده، و ارتفع عن ظلم عباده، و قام بالقسط في خلقه، و عدل عليهم في حكمه).

آرى، در وعده‌هاى او چيزى جز صدق وجود ندارد، زيرا تخلّف در وعده يا به علت عجز است يا به جهت جهل و يا به دليل نياز (مثلا انسان وعده‌اى مى‌دهد، پس از انجام دادن آن ناتوان مى‌شود و تخلّف مى‌كند يا وعده‌اى مى‌دهد و بعد مى‌فهمد نبايد چنين وعده‌اى را مى‌داد، يا وعده‌اى را مى‌دهد بعد مى‌بيند تخلّف از آن به نفع اوست) بديهى است هيچ‌يك از اين اوصاف سه‌گانه: عجز و جهل و نياز در ذات پاك او راه ندارد، و به همين دليل خلف وعده درباره او متصور نمى‌شود.

در بيان دومين وصف، نخست به والا بودن مقام خداوند از ظلم اشاره مى‌كند، همان چيزى كه از نياز يا عجز و جهل سرچشمه مى‌گيرد. سپس انگشت بر دو شاخه از شاخه‌هاى عدل خدا مى‌گذارد كه يكى از آن دو عدم تبعيض است و ديگرى عدالت در قضاوت و داورى و مجازات و كيفر و پاداش، بنابراين جمله‌هاى سه‌گانه‌ «و ارتفع عن ظلم» همه اشاره به عدالت خداوند و نفى ظلم از او در جهات مختلف است.

سپس به بيان چند وصف ديگر از اوصاف جمال و جلال خدا پرداخته و مى‌فرمايد:

«حادث بودن اشيا را گواه بر ازليتش قرار داده و ناتوانى آنها را نشانه‌اى از قدرتش و فناى قهرى آنها را گواه بر دوام و ابديتش شمرده است»؛ (مستشهد بحدوث الأشياء على أزليّته، و بما وسمها به من العجز على قدرته، و بما اضطرّها إليه من الفناء على دوامه).

امام عليه السّلام در نخستين جمله مى‌فرمايد: «خداوند حدوث اشيا را دليل بر ازليت خود قرار داده، زيرا ما در اين عالم مجموعه‌اى از موجودات حادث را مى‌بينيم كه به صورت علت و