پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٤ - شرح و تفسير عذاب هولناك قيامت!

حضرت در توضيح اين آيات مى‌افزايد: «به يقين خدا به سبب ضعف و ناتوانى از شما يارى نطلبيده و قرض گرفتنش از شما (انفاق در راهش) به سبب كمبود نيست. او از شما يارى خواسته در حالى كه لشكرهاى آسمانها و زمين از آن اوست و شكست‌ناپذير و حكيم است و (همچنين) از شما درخواست قرض كرده در حالى كه گنجهاى آسمانها و زمين به او تعلق دارد و بى‌نياز و شايسته ستايش است. او خواسته است شما را بيازمايد كه كدام‌يك نيكوكارتريد»؛ (فلم يستنصركم من ذلّ، و لم يستقرضكم من قلّ؛ استنصركم و له جنود السّماوات و الأرض و هو العزيز الحكيم و استقرضكم و له خزائن السّماوات و الأرض و هو الغنيّ الحميد و إنّما أراد أن ليبلوكم أيّكم أحسن عملا).

اشاره به اينكه خداوند نهايت لطافت در سخن را به كار برده تا هركس كمترين آمادگى براى اطاعت در او باشد با اين تعبيرات مملوّ از لطف و مهربانى، پند گيرد و در راه اطاعت او گام بردارد.

در حقيقت كلام امام پاسخ به اين سخن است كه مگر مى‌شود خداوندى كه لشكر آسمانها و زمينها را در اختيار دارد از بنده ضعيف و ناتوانى كه هرچه دارد از خداست يارى طلبد؟ يا كسى كه همه خزائن آسمان و زمين در اختيار اوست از من ضعيفى كه سر تا پايم غرق نعمت اوست قرض بگيرد؟ اگر خدا مى‌خواهد ضعيفى را يارى كند چرا خودش يارى نمى‌كند و اگر مى‌خواهد فقيرى بى‌نياز شود چرا خودش اقدام نمى‌كند؟! امام عليه السّلام مى‌فرمايد: هدف از همه اينها آزمودن مردم است.

شايان توجه است كه همه گفته‌هاى بالا برگرفته از قرآن مجيد است. در يك جا مى‌فرمايد: « «وَ لَوْ يَشاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لكِنْ لِيَبْلُوَا بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍ» و اگر خدا مى‌خواست خودش آنها را يارى مى‌كرد و دشمنانشان را كيفر مى‌داد اما مى‌خواهد بعضى‌