پيام امام امير المومنين(ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٧ - شرح و تفسير

المرعى على دمنكم‌ [١]).

اشاره به اين كه اعمال ناصواب شما از افكار آلوده شما نشأت مى‌گيرد.

و در بيان سوّمين و چهارمين نقطه ضعف آنها مى‌فرمايد: «در محبّت و دلبستگى به آرزوها با هم توافق كرده‌ايد، ولى در كسب اموال به دشمنى پرداخته‌ايد» (و تصافيتم على حبّ الآمال، و تعاديتم في كسب الأموال).

نقطه اشتراك شما گرفتار شدن در چنگال آرزوهاى دور و دراز است، و نقطه اختلافتان در كسب مال، كه هر كدام مى‌خواهيد مالى را كه در چنگ ديگرى است از او بربائيد.

در واقع نقاط ضعف آنها را مى‌توان در چهار كلمه خلاصه كرد: كينه و حسد، ريا كارى ظاهر سازى، آرزوهاى دور و دراز و جنگ و ستيز براى كسب اموال، و به يقين جامعه‌اى كه اين چهار صفت رذيله بر آن حاكم باشد هرگز روى آسايش و آرامش را نخواهد ديد، پيوسته نزاع و كشمكش و جنگ و دعوا و انواع تنشها بر آن حاكم است و در چنين شرايطى در برابر دشمنان خارجى سخت ضعيف و زبون و ناتوانند، آنها اگر اتفاق و اتحادى با هم داشته باشند در دنياپرستى و آرزوهاى دور و دراز است.

اگر منظره زيبايى در ميان آنها ديده شود همچون منظره گلهاى زيبايى است كه بر مزبله برويد و ريشه آنها متعفن است.

در واقع گويا امام عليه السّلام مى‌خواهد اين نكته را به آنها بفهماند كه همان اصول حاكم بر جامعه جاهلى قبل از اسلام كه در صدر همين خطبه به آن اشاره شد، امروز در ميان شما بار ديگر زنده شده است.

[١] «دمن» جمع «دمنه» (بر وزن فتنه) به معنى سرگين و مزبله است و به كينه‌هاى درونى و قديمى نيز اطلاق مى‌شود.