عرفان اسلامى تفسير مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه - انصاريان، حسين - الصفحة ٣٩٦ - ٣٦٩ - برهان الحق، آقاى شيخ مرتضى طالقانى

آن بزرگ به حالى كه براى من اسفار همى گفت، اگر از او مى‌خواستندى از گفت امثله- اولين كتاب حوزه- نيز ابا نمى‌فرمودى!!

ايام چهارشنبه را قبول كس نكردى و خود با خود همى گذراندى و مرا فرمود: كه من روزگارى دراز به طالقان شبانى همى كردم، مگر روزى به بيابان آواى قرآن شنودم و حالى يافتم و گفتم: پروردگارا! تو نامه خويش با ما فرو فرستادى، من بايد تا آخر عمر آن را در نيابم؟

و در وقت در آبادى شدم و حشم و غنم مردمان با آنان سپردم و به اصفهان شدم تحصيل را و پنج سال ببودم و آن گاه به نجف شدم و چندى به درس آخوند صاحب كفايه مى‌نشستم و همى ديدم كه فايدتى از آن درس مرا متصور نيست و نيز شنيدم از حكيم متأله آقاى جعفرى كه من بگاه تحصيل به حضرت آقا بزرگ، روزى دو مانده بود محرم سنه ارتحال وى، جرى عادت را به خدمت او شدم و شنيدم كه مى‌گويد:

«بلند شويد برويد آقا، براى چه آمده‌ايد آقا» و چون گفتم براى درس آمده‌ام گفت:

درس تمام شد، آقا پنداشتم كه آن بزرگوار از سر اين خيال كه محرم درآمده است اين سخن مى‌گويد و گفتم: هنوز حوزه‌ها تعطيل نكرده‌اند كه فرمود: مى‌دانم آقا من مسافرم من مسافرم، خر طالقان رفته پالانش باقى مانده، روح رفته جسدش مانده «لا اله الا الله» و اشك از ديده بباريد به شدت و دريافتم كه اخبار از ارتحال مى‌فرمايد به حالى كه مزاج او را ادنى انحرافى از صحبت نبود.

پس گفتم: با من سخنى فرماييد. گفت: آفرين آقا جان! حالا متوجه شديد حالا متوجه شديد و اين بيت بر خواند:

و تهليل برگرداند و نورانيتى سخت بر چهره او پديدار آمد و برخاستم و دو روز بر نيامد كه خبر ارتحال آن بزرگ بياوردند وبا اسف‌ها به مدرسه آقا سيد كاظم شديم كه مقام او بود