اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٠٩ - و اما تفهم،

ولايت نباشد مورد قبول واقع نمى‌شود هر چند كه صاحبش سعى و كوشش بسيار كند. و بايد توجه داشت كه احتمال دارد اخبارى كه مى‌گويد اگر نمازى يكدهم آن با توجه و حضور قلب باشد بالا مى‌رود از باب فضل كلى پروردگار كه در اين آيه شريفه بيان شده، باشد. آيه مى‌گويد:

مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى‌ إِلَّا مِثْلَها. (انعام- ١٦٠) آن‌كس كه حسنه و كار نيكى انجام دهد براى او ده برابر آن هست و آنكه كار بدى انجام دهد جز مثل آن كيفر داده نشود.

و اگر از اين باب باشد احتمال دارد كه اين قسمى كه ما گفتيم تمام آن، مورد قبول واقع شود، بدون اينكه نيازى باين باشد كه با انجام نوافل آن اجزائى را كه بدون حضور قلب بوده جبران شود جبران به نوافل در غير اين قسم از نمازهائى كه فاقد قصد حقايق اعمال و اقوال نماز بوده و تنها در هنگام نيت، اجمالا قصد حقيقت آن نموده است مى‌باشد، و از فضل و عنايت حضرت حق بعيد نيست كه بمجرد اينكه روح نيت در ابتداى نماز بوده آن را قبول نمايد.

مطلب ديگر اينكه عمده‌ترين خيرات نماز، در تفهم و دريافتن و درك معانى اقوال و اعمال نماز است، زيرا همين امر است كه سبب معرفت مى‌شود، و معرفت همه‌اش خير بلكه بايد گفت هر چه خير و خوبى است در معرفت است هم چنانكه جهل تمامش شر و بلكه هر چه شر و بدى است در جهل است.

بنابراين آنگاه كه نمازگزار روحش بعالم بالا توجه نمود و از