اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٦١ - در بيان مطالبى راجع به بسم الله

و پرستش ذات ذو الجلال، زيرا احدى را توان شناخت حقيقت الوهيت نيست و به‌هيچ‌وجه از وجوه نمى‌توان به اين حقيقت دست يافت، همچنان‌كه كسى كه فاقد قوه بينائى است، نمى‌تواند معناى بينائى را درك كند، بلكه امر از اين هم بالاتر است، زيرا در اين مورد مانعى ندارد كه خداوند قوه بينائى را به او عطا كند و او معناى آن را دريابد، ولى اين مطلب كه ممكن با لذات، واجب بالذات شود اصلا محال است و قدرت بدان تعلق نمى‌گيرد و مطلبى نيست كه بتوان تصور وجود آن را نمود، و فرض آن تناقض است.

بنابراين بهره بنده از الوهيت حق تعالى همان تأثر او است، و همين است كه حقيقت عبوديت و بندگى را كامل گرداند، و اما خاصيت الوهيت كه غناء ذاتى و وجوب ذات باشد، براى بنده از آن هيچ بهره‌اى نخواهد بود، و فرمايش رسول خدا ٦ كه نزديكترين مخلوقات به خدا، و داناترين آنها به اوست، كه مى‌فرمايد:

انا لا احصى ثناء عليك، و يا در جاى ديگر مى‌فرمايد:

ما عرفناك حقّ معرفتك. از همين باب است.

و بهره بنده از اين اسم اينست كه تمام همش را متوجه ذات اقدس حق نمايد، و هيچ التفاتى به غير او نداشته باشد و از طرف ديگر به فقر و نياز خود و هر چه كه غير او است در جميع جهات، آگاه باشد، و در عالم وجود جز خدا و اسماء و افعال او چيز ديگرى نبيند، و حقيقت ديگرى، سواى ذات اقدس او و اسماء و افعالش مشاهده نكند.

مطلب ديگر اينكه اخبار زيادى در اين باب رسيده كه بسم اللّه- الرحمن الرحيم، باسم اعظم خدا، نزديكتر است از سياهى چشم به سفيدى‌