اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٤٤٢ - در بيان انطباق نماز با كيفيت معراج پيامبر

وَ اسْتَمِعْ يَوْمَ يُنادِ الْمُنادِ مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ.

و قيام براى نماز شبيه به قيام خلايق در روز قيامت است چنانكه قرآن مى‌گويد:

يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِينَ. روزى كه بپاشوند مردمان براى «حضور» در پيشگاه خداوند عالميان و بلند نمودن دستها و تكبيرة الاحرام شبيه به بلند نمودن دستها در قيامت براى اخذ نامه عمل و قرائت آن در پيشگاه پروردگار است چنانكه قرآن مى‌گويد:

اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى‌ بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً.

بخوان كتابت را همين بس كه تو امروز خود حسابگر خود باشى.

و ركوع شبيه بخضوع خلايق در برابر پروردگار است چنانكه مى‌فرمايد: وَ عَنَتِ الْوُجُوهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّومِ.

و خوار و درمانده شدند همه چهره‌ها در برابر آن زنده پايدار.

و سجود شبيه سجده مردمان در قيامت براى خداوند است چنانكه فرموده است:

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ.

روزى كه پرده از ساق برگيرند و مردمان به سجده دعوت شوند.

و تشهد شبيه به زانو در آمدن مردمان در پيشگاه بارى‌تعالى است چنانكه فرموده است:

فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ.

گروهى در بهشت و گروهى روانه دوزخ گردند.

[در بيان انطباق نماز با كيفيت معراج پيامبر ٦ و تشريح آن در شب معراج‌]

روايت ديگر حديث معراج است كه در آن كيفيت معراج‌