اسرار الصلوة (فارسى) - الملكي التبريزي، الميرزا جواد؛ مترجم رضا رجب زاده - الصفحة ٣٧٨ - مالك يوم الدين

شد كه قرائت حمد كه كلام خدا و حمد خدا است قطع شود، براى شروع دو مرتبه در كلام خدا بردن نام خدا لازم بود، و لذا الرَّحْمنِ- الرَّحِيمِ*، دوباره نازل شد، زيرا مقام، مقام حمد است و اقتضاى بيان‌ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ را دارد، يا اينكه چون «اللّه» در آيه‌ الْحَمْدُ تكرار شد الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ هم تكرار شد تا هر سه اسم تكرار شده باشد.

و گفته شده كه اصل تكرار، از جهت اينست كه‌ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ در بِسْمِ اللَّهِ‌ اشاره به توصيف اسم خداوند باين دو صفت و پس از آيه‌ الْحَمْدُ اشاره بتوصيف ذات اقدس حق باين دو صفت دارد، و اينكه توصيف اسم بر توصيف ذات مقدم داشته شده شايد بخاطر توجه بمقام بنده در هنگام قرائت است كه مقام اول نظر بمقام اسماء، و مقام بعدى نظر بمقام ذات است. و گفته شده احتمال دارد كه مراد از بيان‌ الرَّحْمنِ- الرَّحِيمِ‌ در بِسْمِ اللَّهِ‌ نفس دو صفت رحمن و رحيم از حيث رحمانيت و رحيميت، و در مقام حمد از حيث ظهور اين دو صفت در عالم باشد.

مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ‌:

مالك روز جزا است.

ن آيه، ملك يوم الدين هم قرائت شده و اصل هر دو يكى است كه همان استيلاء و قدرت باشد، و تنها صيغه‌ها فرق دارد، بهر حال، مالكيت ذات اقدس حق، مثل مالكيت ملاك نسبت به املاك خود و يا مالكيت ملوك نسبت ببندگان خود، و يا مالكيت نفوس نسبت به اعضاء، و يا نسبت به قوا و صورتهاى علمى نيست، بلكه آن مالكيت برتر و بالاتر از همه اين‌ها است، و تنها مى‌توان گفت كه مالكيت نفوس نسبت به صورتهاى علمى شبيه‌ترين مالكيت‌ها به مالكيت ذات اقدس حق بر ما سواى خود مى‌باشد،